Teksten gelezen

Economie of samenleving ?

2012-02-05T15:57:00.000+01:00

Dit weekend staat Paul Verhaeghe, hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Gent, tweemaal te lezen in mijn krantenlectuur. Hij komt aan het woord in Vacature, in een artikel over antidepressiva. En in De Standaard staat een essay van zijn hand over het neoliberalisme, een gif dat volgens hem het slechtste in ons naar boven haalt. Het één als oorzaak van het ander.

Verhaege vertrekt van de vaststelling dat de economie heel ons leven en de volledige maatschappij is gaan bepalen. Alle andere aspecten die vroeger even belangrijk waren - politiek, religie, cultuur - zijn er ondergeschikt aan geworden. Het gedrag van de mensen individueel en van de samenleving wordt volledig bepaald door economische drijfveren. Elke dag maken we keuzes en nemen we beslissingen. En het doorslaggevende criterium daarbij is vandaag bijna altijd economisch, winst, profijt. Verhaeghe schrijft:

Solidariteit wordt een kostbare luxe en moet de plaats ruimen voor tijdelijke coalities met als voornaamste zorg dat men er meer winst uit haalt dan de anderen.

Dat dit niet zonder gevolgen is gebleven is duidelijk:

Diepgaande sociale banden met collega's zijn daardoor uitgesloten, een emotionele betrokkenheid bij het werk zelf is er nog nauwelijks en al helemaal niet meer bij het bedrijf.
Who needs me ? Voor een groeiende groep is het antwoord: niemand. Je telt enkel mee als je succes hebt. Dat is de boodschap die onze kinderen op school horen.

Vacature stelt de vraag hoe het komt dat zoveel mensen anno 2012 aan de antideprissiva zitten? In 2009 slikten meer dan 1 miljoen Belgen antidepressiva. Verhaeghe:

Veel mensen hebben nog heel weinig greep op hun werk. Zodra je mensen hun autonomie afneemt en hen puur op te halen cijfertjes beoordeelt, en dus een cultuur creëert waarbij iedereen elkaars concurrent wordt, dan ontwikkelen mensen sociale angsten, gaan ze vereenzamen. (...) Ze hebben er alle belang bij om een soort objectieve verontschuldiging te vinden in een of ander ziektelabel dat hen vrijpleit. Pillen nemen is een verontschuldiging: 'Ik ben ziek, er scheelt iets in mijn hersenen.'

Hoe moet het dan anders worden? Verhaeghe zegt:

We zijn alleen maar consumenten, we moeten opnieuw burger worden.
Sleutelbegrip is daarin de zorg voor zichzelf. Niet in de prestatiegedreven consumentenbetekenis van het woord, wel in de klassieke zin. Een dergelijke zorg komt steevast neer op matiging en moed, waardoor men geen slaaf is van het eigen lichaam noch van de ander. Op dat vlak inleveren betekent kiezen voor het goede leven, ook voor de anderen, want een dergelijke zorg voor zichzelf is een stevige basis voor burgerschap.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Een weekendje geluk

2012-01-15T09:59:00.000+01:00

Dankzij De Standaard mogen we ditweekend ongegeneerd met ons geluk bezig zijn. We mogen herinneringenophalen aan de momenten dat we gelukkig waren zonder het verwijt tekrijgen dat we wereldvreemde softies zijn. Het is ons toegelaten omte beseffen dat we niet echt gelukkig zijn, maar dat er toch nog hoopis. Een diepe vreugde mag in ons overstromen zonder dat we dat gevoelmoeten verbergen.

Er is het boek van Leo Bormans dat alle wereldleiders cadeaukregen, 'Geluk. The World Book of Happiness', en dat we met een bonuit dezelfde krant in de komende dagen in de boekenwinkel metongeveer dezelfde naam gratis mogen ophalen. Van geluk gesproken!

In een speciale bijlage over Geluk krijgt Inge Vervotte alseerste op twee pagina's het woord. Dat is niet verwonderlijk. Er zijnniet veel mensen bij wie je kan zien dat er een grote dosis echtgeluk in hun lijf zit. Bij weinig mensen is het ook aan hunbuitenkant te merken, in hoe ze zich gedragen, in hoe ze spreken,dat ze profondément gelukkig zijn. Niet dat er geen ongeluk oftegenslag hun deel is geweest, integendeel allicht. Echt geluk, datziet men, dat straalt uit.

De redacteurs van De Standaardkrijgen ook een halve kolom om over hun geluk iets te schrijven. JoëlDe Ceulaer laat Het Gelukkig Zijn vlakaf over aan zijn dochter. Hijnoemt het meligheid.

Een ganse reeks van zijn collega's vond geluk, elders, op een reis, in de natuur. Of verbond het aan eenbepaalde gebeurtenis. Waarmee misschien bevestigd wordt dat het gelukmet toeval te maken heeft, en niet zo zeer met een eerder permanente toestand. Voor deze redacteurs althans, want hun verhaal is niet hetverhaal van Inge Vervotte.

Ik maak een uitzondering voorDorien Knockaert, haar tekst is anders.

Geluk is een ui uitde kelder halen en weten dat er geen weg terug is.
De ui zal naareen schone snijplank en een scherp mes moeten. Naar een zwareafgeleefde pan en hete olijfolie. Ze zal mijn vingers naar de zoutpotleiden en mijn blik door de koelkast laten dwalen: wat doen wevandaag allemaal bij de ui? Ze zal mijn neus naar de kookdampentrekken en mijn gedachten laten glijden over al die andere keren datik begon met een ui.
Misschien is het de tijd die de ui afdwingt,de rustige concentratie. Misschien zijn het de goede zorgen: de boerdie de ui plantte, mijn ouders die me een ui leerden stoven, en ikdie dat allemaal kan voortzetten voor iemand die straks samen met mijwil eten.
Misschien is het het samenvallen van elke vezel in mijnlijf en mijn leven: mijn handen, mijn hoofd, mijn zingtuigen, hethuis, het seizoen, de liefde, het land. En dan mag dat ook nog eensin mijn krant.

Geluk heeft niet veel zoveel te maken met watje doet. Geluk heeft vooral te maken met hoe je het doet. Je hebt erweinig voor nodig. Zorgzame aandacht. Voor wat zich rond jou bevindt,mensen en dingen. Dat volstaat. Met het besef dat het nooit vollediglukt, maar met de vreugde dat het dikwijls wel kan.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Onsterfelijkheid

2011-12-28T22:39:00.000+01:00

Het jaar loopt ten einde, er zijn nogslechts enkele dagen over. Daarna is het gedaan met 2011, het jaarkomt niet meer terug. We kunnen er nog over vertellen, we hebben nogherinneringen, maar het is voorbij. Gelukkig weten we dat er dan eennieuw jaar komt, en we zullen het feestelijk inzetten. Zonder enigedroefenis – doorgaans toch – nemen we afscheid van het oude jaar,net zoals we zonder enige angst – doorgaans toch – het nieuwejaar beginnen.

Het gebeurt echter ook vaak dat we eenperiode met spijt afsluiten, of met enige onzekerheid en angst eennieuwe periode beginnen. Dezomervakantie bijvoorbeeld, als die gedaan is zit er wat treurnis inmijn hoofd. De jaren van onze schooltijd waren op een dag voorbij. Deeerste werkdag sluit een levensperiode af, met een dosis twijfelsbegint een nieuwe tijd. Trouwen is ook zowel het einde van eenperiode als een nieuw begin.

Zo zit uiteindelijk ons leven vol meteinde en nieuw begin. We zijn er ons meestal niet van bewust, hetgaat automatisch. Het verandert ons wel telkens weer. We zijn nietmeer het kind dat naar school gaat. We zijn niet meer de jonge snaakdie de wereld verovert. Met ons eerste kind worden we plots vader –er is niet alleen een nieuw kind, maar ook een nieuwe vader. Een oudleven is afgeschud, een nieuw leven begint.

Sommige veranderingen beleven we heelbewust en zijn niet gemakkelijk. De eerste keer dat ik vijf kilometerkon lopen was ook voorafgegaan door een aantal keren sterven.De eerste keer op het podium voor de auditie blokfluit was ooksterven. Sommigeveranderingen zijn bruusk, niet zelf gekozen, en gaan gepaard metspijt en verdriet over iets dat voorgoed voorbij is of verloren is,met angst en onzekerheid over hoe het nu verder moet. Iedereen kan erwel voorbeelden bij bedenken.

Leven is dus haast een aaneenschakelingvan sterven en opnieuw leven, een telkens overstijgen van hetsterven, een proeven van een zekere onsterfelijkheid. Marc de Smedtciteert in zijn boek Eloge du silence de Roemeense auteur en filosoofMircea Eliade:

Si l'on connaît déjà lamort ici-bas, si l'on meurt d'innombrables fois,continuellement, pour renaître à autre-chose, il s'ensuitque l'homme vit déjà ici-bas, sur la terre, quelque chosequi n'appartient pas à la terre, qui participe au sacré, à ladivinité, il vit, disons, un commencement d'immortalité, ilmord de plus en plus à l'immortalité. Par conséquent l'immortaliténe doit pas être conçue comme une survivance post mortem,mais comme une situation qu'on se crée continuellement, àlaquelle on se prépare et même à laquelle on participe dèsmaintenant, dès ce monde-ci. La non-mort, l'immortalité doitêtre conçue alors comme une situation-limite, situation idéalevers laquelle l'homme tend de tout son être et qu'il s’efforce deconquérir en mourant et en ressuscitant continuellement.

Misschien kan dit besefvan steeds opnieuw een beetje sterven en nieuw leven ons helpen om opeen rustige manier te kijken naar ons finale eindpunt, dat allicht ook een nieuw begin betekent.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Middagdutje

2011-12-27T15:22:00.000+01:00

Wie vroeg opstaat heeft na hetmiddageten wel eens de behoefte om de ogen te sluiten. Ik heb diepraktijk voor mezelf – voor mijn huisgenoten – een naam gegeven:mijn oefeningen doen. Metde bedoeling het enig sérieuxte geven. Alsof het een doktersvoorschrift is. Ik moet er niet voorgaan liggen, een comfortabele zetel is prima, een gewone stoelvolstaat in vele gevallen ruimschoots. De ogen twintig minutensluiten: Augenpflegenoemt onze Duitse vriend het.

Hetpast niet overal, heb ik gemerkt. Een vergadering op het werk is geengeschikt moment. En het familiefeest moet in beperkte kring zijnopdat het geduld zou worden.

Marc de Smedt citeert in zijn boek “Eloge du silence” hoe de schilderSalvador Dali een korte maar doeltreffende siësta beschrijft. Dalibeveelt aan om zich comfortabel in een zetel te installeren, dehanden hangend over de leuningen. Tussen duim en wijsvinger van delinker hand hou je een sleutel vast, voldoende zwaar. Onder de sleutel opde grond heb je het schoteltje gezet van de koffie die je netgedronken hebt. En daarna kan het gebeuren :

Vousn'aurez qu'à vous laisser envahir progressivement par le sommeilserein de l'après-midi, comme la goutte spirituelle d'anisette devotre âme montant dans le cube de sucre de votre corps.

Wat een beschrijving !

Als desleutel van tussen je vingers valt zal het geluid op het schoteltjeje zeker wakker maken, en je kan gerust zijn dat het op het juistemoment is gebeurd, net toen je de overgang gemaakt had tussenbewustzijn en slapen. Meer is er niet nodig om weer klaar te zijnvoor de rest van de namiddag.

Er zoueen Engels woord bestaan voor dit wonder: apowernap. Nee, daarmee hoeft het niet voor mij. Met zo'n woord lijkt het alsof je er eeninspanning voor moet doen. Geef mij dan maar wat Augenpflege.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Is de kerk nog te redden ?

2011-11-23T21:33:00.001+01:00

In zijn meest recente boek (2011) "Is de kerk nog te redden ?" maakt Hans Küng een diepgaande analyse van de zieke kerk. Zijn conclusie is een goede samenvatting, en onderstreept ook de strijdbaarheid die Küng zo kenmerkt. Hij noemt ze een totaalvisie, samengevat in vier zinnen.

1. Een kerk die met haar gezicht naar de Middeleeuwen, de Contrareformatie, de reformatietijd of zelfs de Verlichting is gekeerd valt niet te redden. Overleven kan alleen een kerk die haar oriëntatie zoekt in de christelijke oorsprong en gericht is op de tegenwoordige taken.

2. Een kerk die patriarchaal denkt vanuit stereotiepe beelden van vrouwen, een exclusief mannelijke taal hanteert en de rolverdeling tussen mannen en vrouwen vastlegt valt niet te redden. Overleven kan een kerk die uitgaat van partnerschap, die ambt en charisma verbindt en vrouwen in alle kerkelijke ambten aanvaardt.

3. Een kerk die vastzit in ideologisch verengde confessionele exclusiviteit, ambtsaanspraken en gemeenschap weigert, valt niet te redden. Overleven kan een kerk die een oecumenisch open kerk is, die de oecumene naar binnen toe praktiseert en op de vele oecumenische woorden eindelijk ook eens oecumenische daden laat volgen zoals ambtserkenning, opheffing van excommunicatie en volledige avondmaalsgemeenschap.

4. Een kerk die eurocentrisch denkt, de waarheid claimt en een Romeins imperialisme vertegenwoordigt valt niet te redden. Overleven kan een kerk die een tolerante universele kerk is, die respect toont voor een waarheid die altijd groter is, en die daarom ook van andere religies probeert te leren en de nationale, regionale en lokale kerken een passende autonomie gunt. En daarom ook door de mensen - zowel christenen als niet-christenen - gerespecteerd wordt.

In Vlaanderen is zopas een petitie gestart "Gelovigen nemen het woord" die in dezelfde geest aandringt op hervormingen in de kerk. Vandaag reeds 3566 ondertekenaars. U ook ?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Poëzie lezen - Poëzie leren

2011-09-04T14:48:00.000+02:00

Tony Vandeputte, gedurende vijftien jaar de topman van de werkgeversorganisatie VBO, kreeg in 2002 de diagnose van een pancreaskanker. In De Tijd van zaterdag 3 september staat een interview met hem.

Je ondergaat de gebeurtenissen en vaak is de ziekte sterker dan je lichaam. Zo sukkel je en kruip je verder. Tijd is gelijk aan ziek zijn. Of de zieke of de ziekte wint, is in mijn ogen geen kwestie van wilskracht. Het is een kwestie van geluk.

Vandaag is Vandeputte 65 jaar, en werkt in het VBO nog als algemeen adviseur van de organisatie. Zijn resterende mandaten bouwt hij rustig af.

Ik leef niet permanent met de gedachte van de dood, maar wel met de gedachte van de broosheid der dingen. Alles kan kantelen, maar dat geldt voor iedereen. Bij mij kan het leven kantelen, maar bij u ook.
Ook bij een onzekere toekomst moet je plannen durven te maken. Ik lees graag en wil grondig Duits leren om de Duitse literatuur beter te leren kennen. Ik zou ook graag meer poëzie lezen en van buiten leren om het geheugen te trainen. Wat is er mooier dan dagelijks een gedicht lezen ? Het leven draait rond de kleine dingen. In de Dominicanenkerk in Het Zoute staat naast elk beeldhouwwerk een gedicht. Ze gaan over het leven of over het lijden. Zoiets kruipt in je lichaam.

Wat is er mooier dan dagelijks een gedicht lezen ? In het boek 'Une vie pour se mettre au monde' vertelt Marie de Hennezel over Stéphane Hessel (geboren in 1919 in Berlijn, ambassadeur van Frankrijk en bekend activist) en wat zijn geheim is om een goed geheugen te behouden :

"Apprendre chaque semaine un poème que l'on aime." Outre la mémoire qui se maintient ainsi, le fait de se réciter des poèmes qui font du bien à l'âme est aussi une façon d'entretenir son rayonnement intérieur.

Elke week een gedicht van buiten leren is zeer hoog gegrepen. Maar enkele zeer mooie gedichten van buiten kennen geeft je het plezier ze voor altijd bij je te hebben. En het geoefend geheugen is een nuttig neveneffect.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Inschrijvingsgeld

2011-08-30T20:52:00.004+02:00

Morgen gaan de schoolpoorten weer open, we zullen het geweten hebben. De kranten staan de laatste dagen vol met opinies van geleerde mensen over het onderwijs. Die van André Oosterlinck was opvallend: studenten kiezen te weinig voor ingenieur, wetenschappen, wiskunde, chemie. Ze kiezen te veel voor de zachte richtingen. Misschien kan voor de 'harde' richtingen het inschrijvingsgeld verminderd worden, zelfs wegvallen ?

De rector van de universiteit van Leuven reageerde afwijzend. In De Standaard van vandaag trekt Nikolas Cloet (Docent Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende) de zaak een beetje verder open.

Mogen economische overwegingen ons ertoe aanzetten studenten in een richting te duwen die niet hun eerste keuze is?

Ik ben ook van mening dat 'economische overwegingen' een te smalle basis zijn om een studierichting te kiezen. Krijgt het economische aspect - volgens mij verhullende taal voor later veel geld verdienen - nu ook in het onderwijs een zeer grote nadruk ? Cloet schrijft verder:

Als een student vrijwillig kiest voor een 'zachte' opleiding, en er bewust voor kiest om werkzekerheid, een hoog loon en pakweg een bedrijfswagen links te laten liggen, zegt dat dan niet genoeg? ...

Ik gruw van het idee dat wij alleen maar studenten moeten klaarstomen voor het bedrijfsleven. Ik ben docent omdat ik ervan hou om studenten te leren nadenken. Om hun inzichten bij te brengen. Om ze een algemeen kader en een ruime blik mee te geven. ...

Het kan niet zijn dat ons onderwijssysteem de broek laat zakken voor een voorbijgaand economisch fenomeen. Sjacheren met inschrijvingsgelden om studenten in een bepaalde richting te lokken kan geen optie zijn.

Onderwijs is voor het leven. Het leven is veel méér dan alleen werken. En het werken is veel meer dan vooral geld verdienen. Het is bijgevolg een kortzichtige gedachte om louter economische en financiële overwegingen te hanteren in het onderwijsaanbod.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Wenen

2011-08-29T19:52:00.005+02:00

Op 1 september 2006 krijgt Christiane Singer vreselijk nieuws te horen. Ze is 63 jaar en al enkele maanden in slechte gezondheid. Een jonge dokter zegt "met koude ogen" dat ze nog slechts zes maanden te leven heeft.

In haar boek "Une vie pour se mettre au monde" schrijft Marie de Hennezel hoe iedereen op zo'n boodschap ontkennend reageert. Christiane Singer ook, ze leest verder in haar boek. Het is maar pas als haar man en zoon thuiskomen en helemaal ondersteboven zijn van het nieuws, dat ze zich eindelijk iets realiseert.

C'est dans leurs larmes que je dérape. Et nous pleurons, nous pleurons, nous pleurons. Ensemble.

Marie de Hennezel vraagt zich daarbij af hoe het komt dat wij het zo moeilijk hebben om onze emoties met mekaar te delen. We hebben angst om samen te wenen, zegt ze.

On a peur de pleurer ensemble. Or le fait de pleurer ensemble scelle un pacte de non-abondon. Jamais on n'abondonne quelqu'un avec lequel on a partagé une émotion douloureuse.

Ze vertelt hoe Christiane Singer beslist om geen verzet te voeren en om alles te leven wat er te leven valt. Het is wat het is. In die laatste zes maanden schrijft ze een boek - ze was auteur van bijna twintig boeken - Derniers fragments d'un long voyage. Het is volgens Marie de Hennezel een indrukwekkend relaas over pijn en wanhoop, en toch grote vreugde en geluk.

Over de troostende woorden die mensen zo onhandig willen zeggen schrijft Christiane Singer hoe ze meer kwaad dan goed doen:

Toute consolation est une injure dans la virulence du deuil. ... Je craignais les mots qu'on ne manquerait pas de me dire, ces mots maladroits que l'on cherche pour consoler et qui font plus de mal que de bien.

Marie de Hennezel beaamt:

La seule chose qu'une personne blessée peut recevoir, n'est-ce pas la présence humble, qui reste là sans dire, assumant son impuissance ?

Opnieuw moet ik denken hoe Job, getroffen door alle mogelijke rampspoed, gesteund wordt door zijn vrienden :

Zeven dagen en zeven nachten bleven ze naast hem op de grond zitten zonder iets tegen hem te zeggen, want ze zagen hoe vreselijk hij leed. (Job 2,13)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Binden en ontbinden

2011-08-21T19:25:00.005+02:00

Vandaag krijgt Petrus te horen : wat je op aarde bindt zal ook in de hemel gebonden zijn, en wat je op aarde ontbindt zal ook in de hemel ontbonden zijn. (Mt 16, 19)

Jezus spreekt zowel over het verbinden als over het ontbinden. Maar in christelijke middens wordt er doorgaans meer aandacht besteed aan het 'verbinden', omdat liefde - zo centraal in het christendom - eerder met verbinden dan met ontbinden zou te maken hebben. Het ontbinden daarentegen heeft een negatieve bijklank, van pijn, lijden, ruzie en afkeer.

Het woord ontbinden, uiteenhalen, scheiden, is al aanwezig in de eerste zinnen van de bijbel. Het is de manier waarop God de wereld schept. God scheidde het licht van de duisternis. Hij scheidde het water dat in de lucht is van het water dat op de aarde is. Hij maakte de zon en de maan en de sterren, om het licht van de duisternis te scheiden. (Gn 1, 3 e.v.) Scheiden, uiteenhalen, is een wezenlijke manier om iets tot leven te brengen, om leven mogelijk te maken.

Als mens weten we hoe elk kind in de moederschoot groeit en letterlijk verbonden is met de moeder. Maar bij de geboorte moet er - ook letterlijk - een scheiding gebeuren, een doorknippen van de streng. Het leven in het water houdt op, er begint nieuw leven met adem.

Het opgroeien van de kinderen naar volwassenheid is een heel proces van meer en meer op eigen benen staan, in elke betekenis. Op vele vlakken worden banden stilletjes aan losgemaakt. Dit is een levengevend proces, dat echter vaak met pijnlijke spanningen gepaard gaat.

In het leven van Jezus is daar ook even sprake van als hij met zijn ouders op twaalfjarige leeftijd voor het paasfeest in Jeruzalem was. Zonder zijn ouders te verwittigen bleef hij daar achter in tempel bij de rabbi's om naar hen te luisteren en vragen te stellen. Toen zijn ouders hem daar vonden – eindelijk, na drie dagen – zegden ze hem : Kind, hoe kon je ons dit aandoen, wij waren je kwijt en waren ongerust. (Lc 2, 48)

Jezus was heel zeker goed vertrouwd met situaties in gezinnen waar de banden te knellend zijn. Zijn verhaal over 'de verloren zoon' wordt soms genoemd onder de titel 'parabel van de goede vader'. Maar als we het verhaal herlezen kunnen we ons afvragen hoe het feitelijk zat met de relatie tussen die vader en zijn twee zonen. Waarom heeft de jongste zoon gevraagd om zijn deel van de erfenis al te krijgen ? Hij kon niet wachten tot zijn vader werkelijk dood was, hij moest al het geld nu al hebben. Hij wilde zijn vader eigenlijk dood...

De oudste zoon had ook een verwrongen relatie met zijn vader. Als er voor zijn broer die terugkomt een feest wordt aangelegd, dan is hij woedend op zijn vader. Ik dien u nu al zoveel jaren en nooit heb ik een gebod van u overtreden, maar mij hebt u nog nooit een bokje gegeven om met mijn vrienden feest te vieren. (Lc 15, 29)

De relatie tussen de vader en zijn zonen moet dus niet gemakkelijk geweest zijn. Zijn zonen verstikten in het huis, en elk reageerde op zijn manier op die verstikking.

Waarom was die vader zo ? Misschien omdat er geen sprake is van een moeder ? Misschien zou het niet zo gelopen zijn moest er een moeder in het verhaal geweest zijn. Moeders hebben meer aan de lijve meegemaakt dat scheiden, loslaten en vrij maken noodzakelijk zijn om echt leven mogelijk te maken. Bovendien zou het anders-zijn van een vrouw de zonen geholpen kunnen hebben om hun eigen anders-zijn op een meer normale manier te laten ontwikkelen.

Elke mens heeft een eigen taak en betekenis in het leven. Het is de taak van elke mens om te worden wie hij eigenlijk is, te worden wie hij ten diepste is, in volle waarheid. Het is nooit de bedoeling om te worden 'zoals mijn vader', of 'zoals mijn moeder'. Het is een lange en moeilijke weg, want het is niet eenvoudig om te weten wat ons werkelijke zelf is.

Ons samenleven als mensen met mekaar heeft als belangrijkste doel om dit bij mekaar mogelijk te maken, om mekaar aan te moedigen, uit te dagen, te helpen en te ondersteunen om volledig mens te worden in die aparte, unieke betekenis.

Dan gaan we geen naasten aan ons binden, opdat ze zouden worden wat wij willen. Maar dan gaan we onze naasten loslaten, opdat ze zouden kunnen worden wie ze wezenlijk zijn.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Les "jeunes" de 90 ans

2011-08-16T20:18:00.005+02:00

Het is beter niet te lang te wachten om te leren hoe je oud moet worden. En dat is niet hetzelfde als proberen zo lang mogelijk jong te blijven. Dat is nochtans wat de reclame ons suggereert.

Ouder worden is in een bepaalde periode van ons leven misschien nog niet zo moeilijk om te aanvaarden, maar oud zijn... dat is andere koek. Daar zien heel wat mensen erg tegenop.

De vakantie is volgens mij een ideale periode om alvast wat te oefenen. Gaan werken moet niet, vroeg opstaan evenmin, je kan voluit doen wat je wil. Deze vakantie had ik dus tijd genoeg om lang te snuisteren in een boekenwinkel in Dijon. Pocketboekjes zijn in Frankrijk waanzinnig goedkoop, en ik vond zo het boekje "Une vie pour se mettre au monde" van Marie de Hennezel en Bertrand Vergely. Prijs ? Zes euro...

De Hennezel heeft al heel wat gepubliceerd over ouder worden en dit is haar meest recente boek. Op bladzijde 16 van het boek schrijft ze hoe oud zijn geen kwelling hoeft te zijn, integendeel. Ze zegt dat we allemaal wel enkele oude mensen kennen die wél op een mooie manier oud zijn geworden, en dat die allemaal volgende kenmerken hebben :

Les "jeunes" de 90 ans ne se plaignent jamais de leurs maux ou de leur situation. Ils prennent la vie du bon côté, et vivent au présent, même s'ils continuent d'avoir des projets. Ils sont tournés vers les autres, qu'ils observent avec bienveillance, sans jugement, faisant preuve d'une curiosité inouïe. Ils s'intéressent au monde, aux plus jeunes qu'ils écoutent, non pour leur faire la leçon ni tenter de leur faire part de leur expérience, mais pour les encourager dans ce qu'ils font. Ils restent créatifs, passionnés. Ils sont gais, joyeux, capables d'émerveillement. Ils ne s'ennuient pas, même et surtout lorsqu'ils ne font rien, car on a le sentiment que le seul fait d'être, de respirer, de contempler, de savourer le moment présent suffit à remplir leur existence. Bref, ce sont des personnes auxquelles on a envie de ressembler dans le grand âge.

Oud worden, zonder oud te zijn, het hoeft geen utopie te zijn, schrijft Marie de Hennezel.

Oef, nu nog verder lezen zodat ik op zijn minst in theorie al een beetje weet hoe ik het kan aanpakken...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Orde en bescheidenheid

2011-07-16T09:36:00.005+02:00

Marc Bossuyt (1944), de voorzitter van het Grondwettelijk Hof van België, kreeg op 30 mei een doctoraat honoris causa van de Universiteit van Hasselt. Eind jaren '70 heb ik van hem nog les Volkerenrecht gekregen, hij was toen een jonge assistent aan de universiteit UIA van Antwerpen. Hij is later bij de Verenigde Naties gedurende tien jaar Commissaris-generaal geweest voor de vluchtelingen en de statenlozen, en een jaar voorzitter van de VN-commissie voor de mensenrechten. Sedert bijna vier jaar is hij voorzitter van het Grondwettelijk Hof.
In Hasselt sprak hij een rede uit (een samenvatting staat in de Juristenkrant van 15 juni) waaruit ik enkele zinnen wil citeren.
De tekst begint met :

Juristen spelen een belangrijke rol in de maatschappij. Zij moeten ervoor zorgen dat er orde is in de maatschappij en dat het gaat om een rechtvaardige orde. Rechtszekerheid en billijkheid moeten daarvoor met elkaar in evenwicht worden gebracht.

Bij mezelf heb ik vastgesteld dat de orde waarover Bossuyt spreekt een belangrijke karaktertrek is. Ik heb ondertussen begrepen dat de samenleving ook mensen nodig heeft die wanorde maken - in de goede zin van het woord - door grenzen te verleggen en nieuwe gebieden te exploreren. Dat deze twee groepen mekaars noodzakelijkheid begrijpen en aanvaarden is voor mij een grote wens, voor de samenleving als geheel, maar ook op kleiner niveau : werk, school, vereniging, gezin.

Rechtszekerheid en billijkheid moeten met elkaar in evenwicht gebracht worden. Dat maakt de zaak niet eenvoudig. Enkel rechtszekerheid beogen is gemakkelijker, want zeer rechtlijnig. Louter billijkheid nastreven is dan weer een rechte weg naar willekeur. De twee op een correcte manier in evenwicht brengen is een zaak van veel kennis, ervaring en vooral besef dat er waarschijnlijk meer dan één antwoord mogelijk is.

De tekst eindigt met :

Hoe hoger geplaatst op de ladder van de juridische piramide, hoe meer bescheidenheid is geboden.

Het kan verdacht klinken dat een hooggeplaatst persoon oproept tot bescheidenheid. We hebben immers de vrees dat die oproep vooral gericht is naar wie wat lager op de ladder staat om hen braaf en vooral op hun plaats te houden.

Hier ben ik ervan overtuigd dat dit niet het geval is. Eerder in de tekst duidt Bossuyt aan dat de rechter zich niet in de plaats van de overheid moet stellen. En zegt hij ook :

Voor het geleidelijk verwezenlijken van sociale rechten, zoals het recht op gezondheidszorg, het recht op voedsel, het recht op onderwijs, en dies meer, is de bijdrage van medici, ingenieurs, economisten en leraren veel belangrijker dan die van juristen.

Dit is de ware betekenis van bescheidenheid: overtuigd zijn van de eigen belangrijke rol en tegelijk ook scherp bewust zijn van de grenzen en zodoende heel sterk de rol van anderen waarderen en hoogachten.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Live with it

2011-06-02T08:55:00.005+02:00

Het is u zeker ook al overkomen. Iemand van uw vrienden heeft u gekwetst. Bam. Er is iets gebeurd dat niet had mogen gebeuren, iets gezegd dat niet had gezegd mogen worden, iets beloofd dat niet is nagekomen.

Niemand is perfect, dat weten we ook wel, ikzelf allerminst. Maar feiten zijn feiten, het is gebeurd, ik ben gekwetst, en nu ?

Soms helpt het om er samen over te praten en komen de plooien weer glad te liggen, het was een misverstand. Even dikwijls zal het gewoon niet lukken om er met praten overheen te geraken. Wat dan ? Gedaan met de vriendschap ?

Peter Bregman vertelt hoe hem iets gelijkaardig is overkomen: een vriend die hem op een zeer vervelend moment platweg in de steek laat. Bregman trachtte daarna in een beleefd gesprek de puntjes op de i te zetten, maar dat had totaal geen effect. Bregman wist niet meer hoe hij nu nog verder met die "vriend" moest omgaan.

Hij besprak het voorval met zijn moeder, en zij wist wel raad. Ze had recent zelf nog een dergelijke situatie meegemaakt. Ze zei tegen haar zoon:

"I know what to expect from him," she told me of her betrayer. "That's the kind of person he is."

"Did you ever talk to him about it?" I asked her.

"No," she said, "Why should I? It wouldn't make a difference. I'm not going to change him. And talking about it won't change the situation."

"But how can you still spend time with him? Don't you get angry when you see him?"

"I'm too tired to be angry every time someone does something I don't like. And I don't want to be alienated from everyone. I enjoy him for his other attributes. But I know what to expect from him."

My mother's insight is profound. Her advice?

Live with it.

Het advies van de moeder van Bregman luidt : leer er mee te leven. Ik ben het moe om kwaad te worden elke keer als iemand iets doet wat ik niet fijn vind. En ik wil niet van iedereen afgesloten worden. Ik vind de ander leuk om zijn overige kwaliteiten. Maar ik weet wat ik van hem kan verwachten.

Dat wil ik graag onthouden. Mensen zijn aangenaam en soms stom. En dan ? Een stommiteit moet geen reden zijn om iemand te dumpen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Eerst straffen

2011-05-26T20:40:00.007+02:00

Griekenland zit financieel in grote moeilijkheden. Met elke maand die voorbijgaat lijken de problemen erger te worden. De kwestie bezorgt de Europese leiders heel wat hoofdpijn want de oplossingen die tot nu toe zijn gevonden hebben nog niet tot een fundamentele verbetering geleid. Integendeel. We sukkelen van de regen in de drop. Heel de Europese Unie krijgt het lastig.

Blijkbaar hebben we nog niet voldoende beseft dat we een Europese Unie zijn. Dat we meer zijn dan een groepje landen die een beetje samenwerken. We hangen werkelijk aan mekaar vast, zoals de delen van een lichaam. Als de voet of elleboog pijn heeft, dan heeft het hele lichaam daar last van. (Met dank aan Paulus voor het beeld.)

Paul De Grauwe, hoogleraar economie aan de KULeuven gebruikt in De Standaard van gisteren 25 mei het beeld van een huis dat brandt.

Als er een brand is die dreigt over te slaan naar andere huizen moeten de brandweerlui met man en macht blussen. Ze moeten zich op dat ogenblik niet bekommeren om de vraag hoe de brand is ontstaan en of er moedwil aanwezig is om, als dat het geval zou zijn, de schuldige te vatten. De schuldvraag is belangrijk maar moet later, na de brand, onderzocht worden.

Voor De Grauwe is het logisch dat er eerst geblust wordt. Maar cynisch stelt hij vast dat het anders gegaan is.

In plaats van onmiddellijk te blussen (met andere woorden: financiële steun verlenen), hebben de beleidsmakers eerst getwijfeld of er wel moest geblust worden, daarna hebben ze de vraag gesteld of er moedwil was en zo ja welke straf moest toegemeten worden aan de schuldigen. Toen ze aan blussen toe kwamen hadden ze te weinig water voorzien met het gevolg dat in geen tijd andere huizen vuur vatten. (...)
De bekommernis om de strafmaat vast te leggen alvorens financiële hulp te bieden verklaart waarom de schuldencrisis van het ene land naar het andere is overgewaaid. Het uiteindelijke effect van die houding is dat die crisis ons veel meer zal kosten dan nodig is.

Vandaag schrijft De Grauwe dezelfde boodschap in De Tijd onder de titel: Europa steekt met opgestoken vinger in eigen oog.

In het noorden van Europa, vooral in Duitsland en Nederland, is het antwoord evident. Het is allemaal de schuld van die luie en corrupte Grieken die niet willen werken.

De "hulp" voor Griekenland noemt hij een jammerlijke mislukking.

Dat programma is in grote mate beïnvloed door de idee dat de Grieken eerst gestraft moeten worden voor ze 1 eurocent krijgen. De moraliserende houding - 'een zondaar moet gestraft worden' - is de hoofdoorzaak van de mislukking.

Twaalf maanden geleden schreef ik ongeveer hetzelfde :

Griekenland moet eerst door het stof kruipen, moet draconische bezuinigingen doorvoeren, en moet alle hulp die het nu krijgt met een dikke interest terugbetalen : de harde aanpak.

Ik sta versteld. Is dit het voorbeeld dat onze leiders geven ? Moeten we thuis, in onze klas, in onze familie, in onze buurt, in onze onderneming op deze wijze de verloren zoon aanpakken ?

Paul De Grauwe besluit zijn tekst in De Standaard met de bedenking dat het moeilijk zal zijn om de stap naar meer financiële solidariteit te zetten. Is het dan zo erg gesteld met ons ?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Elkaar de loef afsteken

2011-05-21T14:09:00.006+02:00

Congressen hebben doorgaans de reputatie saai te zijn. Nu lees ik in De Standaard van vandaag dat er maandag in Brussel een internationaal congres plaatsvindt over Geluk. Een gelukscongres. Herman Van Rompuy zal er zijn (nee, niet saai !) en de Britse econoom Richard Layard. Layard zegt :

Geluk is het ultieme criterium om te oordelen of we in een goede samenleving leven of niet.

Meer welvaart leidt niet altijd tot meer geluk. Vanaf een bepaald niveau van welvaart stijgt het geluk niet langer evenredig mee met het inkomen. In de laatste vijftig jaar zijn de mensen in het Westen fenomenaal rijker geworden, maar niet gelukkiger omdat we voor die extra welvaart zaken zijn gaan opofferen die net erg belangrijk zijn voor ons geluk : familierelaties, gezondheid, sociale contacten.

Kan de overheid iets doen om de bevolking gelukkiger te maken ? Ja : politieke vrijheid en een transparante overheid zijn voor elk volk belangrijk.

De meest ongelukkige samenlevingen na de Tweede Wereldoorlog waren de communistische landen. Mensen waren er zelfs ongelukkiger dan in ontwikkelingslanden.

Een grote gelijkheid is ook belangrijk. Layard pleit voor een meer egalitaire samenleving omdat grote inkomensverschillen een samenleving ongelukkiger maken. Layard zegt :

Uit vele onderzoeken blijkt dat de Scandinavische landen tot de gelukkigste behoren van de wereld. Die landen hebben niet alleen de beste inkomensverdeling ter wereld, ze hebben ook van oudsher een sterke publieke moraal, waarbij mensen verondersteld worden elkaar te helpen in plaats van elkaar de loef af te steken. (...)

Volledige werkgelegenheid is belangrijker voor het algemeen welzijn dan vernieuwde groei. Als dat betekent dat iedereen loon moet inleveren, dan moeten we dat maar doen. Er zijn veel aanwijzingen dat, als iedereen inlevert, de opoffering minder zwaar is dan als een deel van de samenleving de crisis betaalt.

Layard heeft ook een belangrijke boodschap voor Herman Van Rompuy :

Dat hij het soort macho-verklaringen van politici en bedrijsleiders moet weerstaan, die erop hameren dat we nog harder en efficiënter moeten werken om competitief te blijven.

Competitief : dat is inderdaad een ander woord voor... elkaar de loef afsteken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Zeven dagen en zeven nachten

2011-05-12T19:45:00.000+02:00

Enkele dagen geleden is wielrenner Wouter Weylandt gevallen tijdens een rit in de Italiaanse Giro. Die val aan 70 km/uur in een afdaling heeft hem het leven gekost. Een vreselijke gebeurtenis, zeker voor zijn ouders, zijn vriendin die van hem een kindje verwacht en zijn naaste familieleden en vrienden.

Als we het het immense verdriet zien van mensen die een dierbare verloren hebben, staan we machteloos. We weten niet wat we hen kunnen zeggen, hoe we ons moeten gedragen, of we eventueel hulp kunnen aanbieden.

Guillaume Van Der Stighelen schreef in De Standaard van woensdag 11 mei :

Vraag niet "hoe kan ik helpen ?" Het enige antwoord daarop is: "Breng hem terug."

Van Der Stighelen richtte zijn brief aan vrienden, buren en naaste familie van de ouders van Wouter Weylandt, van zijn zus en van de mama van zijn kindje. En aan iedereen die een band met hen heeft.

Een brief met 'ongevraagd' advies. Omdat hijzelf twee maanden geleden een zoon van eenentwintig verloren heeft na een ongelukkige val. Omdat hij en zijn gezin gebroken waren, hulpeloos en verloren. Overgeleverd aan de goede wil van hun naasten. En toen ervaren heeft hoe vriendschap hen gedragen heeft. Een brief met advies aan al wie iets wil doen, aan al wie nabij wil zijn maar niet goed weet hoe en of.

Ik kan u verzekeren, elke keer als een broer, een zus, een buur, een vriend, een collega of iemand anders uit de familie mij omhelsde, deed mij dat goed. Het nam pijn weg. Echte fysieke pijn.

Breng soep mee. Dat is het eerste dat er bij mij in ging. Eetlust was ik kwijt. Honger had ik niet. Hang een lijst in de keuken met ontbijt, lunch en avondeten en zet er namen naast, wie ervoor zal zorgen. Voor de komende weken. Samen eten is helend. (...)

"Ik ben er voor jullie" is het beste wat je nu kan zeggen. En hoe graag je elkaar ziet. Zeg vooral niet: "Bel als je me nodig hebt." Iemand die rouwt belt zelf niet.

Vervolgens de meer praktische zaken. Neem over. Ga voor hen inkopen doen, neem de telefoon op. Doe de deur open als er gebeld wordt. Ontvang de bezoekers. Zet koffie en thee, haal stoelen bij. Zet de bloemen in een vaas. Dat soort kleine dingen. Ontlast de rouwende van elke zorg. (...)

Luister geduldig naar hen. Het deed ons goed elke keer opnieuw te kunnen vertellen wat er ons overkomen was. Daarom was het ook goed dat er telkens nieuwe bezoekers kwamen. (...)

Ga, breng eten en verhalen mee, je zal zien. Het zorgt voor heel intense avonden waar gehuild mag worden en gelachen.

Zorg dat er iemand blijft, die eerste nachten. Ik heb veel rondgewandeld in het huis 's nachts en het besef dat er ergens op een matras een neef lag te slapen stelde mij gerust.

Hij schrijft hoe hij ondervonden heeft dat rouwen geen individueel proces is.

Wij horen zo vaak : "Jullie doen dat zo goed, jullie zijn zo sterk." Maar dat is onzin. Onze vrienden, onze buren en onze familie, die doen het goed.

In De Standaard van vandaag las ik hoe deze brief, dit 'ongevraagd' advies, een sterke indruk gemaakt heeft op vele lezers. Dat was ook voor mij het geval. Het besef hoeveel wij mensen voor mekaar kunnen betekenen. En ik moest denken hoe Job, getroffen door alle mogelijke rampspoed, gesteund wordt door zijn vrienden :

Zeven dagen en zeven nachten bleven ze naast hem op de grond zitten zonder iets tegen hem te zeggen, want ze zagen hoe vreselijk hij leed. (Job 2,13)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Van alles de prijs kennen

2011-04-14T21:58:00.004+02:00

Bonussen ? Torenhoge lonen en premies ? Ook Dorian van der Brempt laat er in De Standaard van 17 april zijn licht op schijnen. Hij is directeur van het Vlaams-Nederlands huis De Buren - de column is op de website van De Buren trouwens ook te lezen.

Hij stelt zich vragen bij een verloning van een miljoen euro of meer per jaar. Dat is meer dan 75.000 euro per maand. In de Verenigde Staten is dit voor sommige grootverdieners nog weinig. Zijn de prestaties van die mensen zoveel meer waard ? Hij schrijft volgende anekdote:

Toen president Bush senior de Japanse autogigant Toyota bezocht, vroeg de baas van het Japanse industrieel en bancair imperium aan de Amerikaanse president waarom de ceo's in zijn land zoveel verdienden in de autobranche, terwijl de verliezen er zo groot waren. In Japan verdiende een ceo toen nooit meer dan vijftien maal het loon van een bandarbeider in hetzelfde bedrijf. Bush had geen antwoord.

Japan is het land waar de ongelijkheid tussen de rijksten en de armsten van het land het kleinst is. In de Verenigde Staten is deze ongelijkheid het grootst. Richard Wilkinson noemt deze grote ongelijkheid in de Verenigde Staten de oorzaak van vele maatschappelijke kwalen zoals kindersterfte, criminaliteit en obesitas. Maar er komt ook meer druggebruik, depressiviteit en wantrouwen voor.

Dorian van der Brempt stelt voor om die gekke bonussen maar niet meer toe te kennen, en het geld te gebruiken om kunstenaars te steunen. Hm, waarom niet.

Te onthouden vind ik zijn voorstel om ook in de politiek meer plaats te maken voor kunst:

Beeldende kunstenaars, musici, auteurs, theater- en filmmakers, fotografen en vormgevers zijn bij uitstek de toekomstige ambassadeurs van wijsheid en schoonheid. Als we met quota beginnen omdat we bang zijn van onze eigen bekrompenheid, dan doe ik ook graag een duit in het zakje. Vanaf nu moet in elk parlement ten minste 10 procent kunstenaars zetelen. Dan zitten daar niet alleen mensen die van alles de prijs kennen, maar ook enkelen die meer aandacht hebben voor de waarde.

We hebben inderdaad teveel mensen die van alles de prijs kennen, en te weinig mensen die meer aandacht hebben voor de waarde van de dingen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Schuldslavernij

2011-04-13T21:00:00.010+02:00

Ze blijven voor beroering zorgen, de bonussen die in de banken uitbetaald worden. En toch schreef Marc De Vos in De Standaard van dinsdag 12 april dat de winsten van de banken een schande zijn, niet de bonussen.

Zijn standpunt verbaasde menig lezer omdat De Vos doorgaans een eerder conservatief rechts standpunt aanhoudt op economisch vlak. Al in de inleiding van zijn artikel gooit hij de banken een streng verwijt voor de voeten:

Ziedaar immers een sector die collectief verantwoordelijk was voor een mondiale crisis en die volhardt met riante directievergoedingen terwijl het hele land moet besparen, hun werknemers de lonen moeten matigen en hun spaarders amper interest ontvangen.

De Vos vraagt zich af hoe het komt dat de banken zoveel winst kunnen maken. Hoe ze dat deden vóór de crisis is pijnlijk duidelijk geworden:

Vóór de crisis behaalden banken woekerwinsten met casinopraktijken die uiteindelijk nefast bleken.

Met de billen bloot moesten de banken bij de overheid om steun vragen. Die blote billen is maar een halve waarheid: de banken konden en mochten eigenlijk niet failliet gaan omdat de economie dan volledig zou instorten. De overheid had feitelijk geen keuze, de banken moesten geholpen worden, gered worden. Dat is wel een comfortabele positie die menige onderneming zou interesseren: als het water aan de lippen staat ga je niet ten onder maar komt de overheid ter hulp. Een soort staatsgarantie dus die toelaat dat de banken voor zichzelf aan goedkope tarieven geld kunnen lenen. Ook de Europese Centrale Bank (ECB) houdt de rente voor de banken laag.

Voor Marc De Vos wordt het nu cynisch:

Banken kunnen daardoor goedkoop lenen, om dan tegen veel hogere percentages de schuldenlanden van de eurozone te financieren. Het cynisme is hier compleet. Griekenland, Ierland en Portugal zouden eigenlijk hun schuld moeten herschikken, wat de Europese banken dan op een verlies zou komen te staan. Maar precies omdat de regeringen van de andere eurolanden dat hun banksector niet kunnen of willen aandoen, blijven ze belastinggeld pompen in de bodemloze put, waardoor diezelfde banken blijven incasseren en de lokale bevolking tot schuldslavernij wordt veroordeeld.

Het zijn inderdaad onze banken die geld lenen en geleend hebben aan Portugal, Griekenland en Ierland. Aan een erg hoge interestvoet. Onze banken verdienen dus mooi geld aan de problemen van Portugal, Ierland en Griekenland (de zogenaamde PIG-landen). Terwijl aan de bevolking van deze landen een gigantische inlevering opgedrongen wordt: veroordeeld tot schuldslavernij.

Zo zie je maar hoe de overheidssteun aan onze banken een pervers effect heeft in de PIG-landen. Onze banken winnen drie keer, zonder risico's.

De PIG-landen kunnen (mogen) geen vermindering van schulden of uitstel van betaling vragen, zodat onze banken altijd netjes zullen terugbetaald worden, al moest de lokale bevolking daardoor voor jaren op water en brood moeten leven.
De PIG-landen hebben een slechte reputatie en moeten daarom een hoge interest betalen. Wat natuurlijk erg winstgevend is voor onze banken. Maar die reputatie is enkel slecht op papier, want de schulden zullen hoe dan ook terugbetaald worden.
Moest het onwaarschijnlijke gebeuren zodat onze banken in moeilijkheden zouden geraken, dan worden ze toch gered door de overheid.

De Vos besluit dat onze politici dus beter in eigen boezem kijken alvorens de bonussen van bankiers onder vuur te nemen. Het is immers de overheid zelf die het mogelijk maakt dat de banken zoveel (en op die manier) winsten maken.

Hoog tijd dus om na te denken over de positie van de banken in onze samenleving.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Geluk meten

2011-04-10T08:33:00.007+02:00

Geluk ligt niet zomaar binnen handbereik. Al wie er verwoed naar op zoek gaat zal dit beamen. Gelukkige mensen daarentegen zullen het tegenovergestelde zeggen. Je kan het niet kopen, het is zoals een vlinder die onverwacht op je schouder komt zitten.

We willen allemaal gelukkig zijn. Zeker omdat het geluk vandaag wordt voorgesteld als iets dat wél binnen ieders handbereik ligt. Geluk is belangrijk geworden. Zie bijvoorbeeld de website van de CM Pluk je geluk met waardevolle tips en zelfs een online coach om je te helpen.

Geluk is nu ook een staatszaak geworden. De Tijd van zaterdag 9 april schrijft over de Britse premier Cameron:

De komende week rondt Cameron de eerste fase van zijn onderzoek naar het geluksgevoel van de Britten af. Hij wil weten wat mensen belangrijk vinden in hun leven, om zo te kunnen peilen naar de effecten van zijn beleid. Honderden panels en enquêtes zijn er sinds november gehouden, online, onder vzw's, in gesprekken. Deze zomer weten we wat de Britten drijft.

Ook in Frankrijk wil Sarkozy weten hoe gelukkig de Fransen zijn. Hij heeft hulp gevraagd aan experten om te onderzoeken hoe je geluk kan meten.

Want met de graadmeter van het Bruto Binnenlands Product (bbp) meet je alles behalve het geluk van de inwoners van je land. De Tijd schrijft:

Maar feit is wel dat het bbp de komende tijd serieus zal stijgen in verdronken Japan, dat het bbp via de gezondszorg groeit als mensen zieker of depressiever worden, dat de veiligheidssector het bbp stuwt in een steeds onveiliger wereld. "Cru gesteld dragen rampspoed, misdaad en ziekte bij tot het bbp" stelt Cameron. Net zo argumenteerden Sarkozy's raadgevers Amartya Sen en Joseph Stiglitz, beiden Nobelprijswinnnaars economie, dat files het olieverbruik - en zo het bbp - dan wel doen groeien, maar dat ze niet bijdragen tot enige welvaart.

In 1968 zei Robert Kennedy al over het bruto binnenlands product:

it measures everything in short, except that which makes life worthwhile.

Het meest waardevolle in het leven kost waarschijnlijk niet veel. Ik ben dus wel benieuwd hoe ze dat gaan meten...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Japanse bescheidenheid

2011-04-04T20:59:00.005+02:00

Het nieuws over Japan dat we de laatste dagen krijgen is beperkt tot de hoeveelheid radioactieve straling rond de kernreactor van Fukushima. Over de andere verwoestingen horen of lezen we niets meer. Daarom was ik blij met de volgende mooie lijst van tien lessen die we van Japan kunnen leren, een lijst die ik met e-mail toegestuurd kreeg:

1. THE CALM

Not a single visual of chest-beating or wild grief. Sorrow itself has been elevated.

2. THE DIGNITY

Disciplined queues for water and groceries. Not a rough word or a crude gesture.

3. THE ABILITY

The incredible architects, for instance. Buildings swayed but didn’t fall.

4. THE GRACE

People bought only what they needed for the present, so everybody could get something.

5. THE ORDER

No looting in shops. No honking and no overtaking on the roads. Just understanding.

6. THE SACRIFICE

Fifty workers stayed back to pump sea water in the N-reactors. How will they ever be repaid?

7. THE TENDERNESS

Restaurants cut prices. An unguarded ATM is left alone. The strong cared for the weak.

8. THE TRAINING

The old and the children, everyone knew exactly what to do. And they did just that.

9. THE MEDIA

They showed magnificent restraint in the bulletins. No silly reporters. Only calm reportage.

10. THE CONSCIENCE

When the power went off in a store, people put things back on the shelves and left quietly.

In het boek 'The Spirit Level. Why Equality is Better for Everyone' van Wilkinson en Pickett las ik vandaag toevallig ook een vergelijking tussen de Verenigde Staten en Japan op het vlak van zelfbeeld. De landen zijn twee uitersten: de VS met véél ongelijkheid inzake inkomen per gezin, Japan met erg weinig ongelijkheid.

While Americans are more likely to attribute individual successes to their own abilities and their failures to external factors, the Japanse tend to do just the opposite.

In Japan wordt succes vaker beschouwd als een gelukkig toeval, terwijl een mislukking eerder te wijten is aan gebrek aan bekwaamheid.

Bescheidenheid vinden de Japanners belangrijk:

... people value personal modesty, preferring to maintain social bonds by not using their successes to build themselves up as more able than others.

Ik merk dus een bewuste houding om de ongelijkheid niet te benadrukken, integendeel. Geen drang om meer te zijn dan de anderen, geen behoefte om zich van de anderen te onderscheiden door te trachten erboven te staan. Het is ongetwijfeld een levenshouding die risico's inhoudt als ze extreem wordt beleefd. Maar anderzijds zou het in vele andere landen niet misstaan om een beter evenwicht te vinden tussen individu en gemeenschap, bijvoorbeeld via een beetje bescheidenheid.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Genadeloos

2011-03-31T20:49:00.006+02:00

In de Middeleeuwen, en nog lang daarna, was je toekomst bij voorbaat uitgestippeld. Je werd geboren als schipper, schoenmaker, bakker of molenaar, en dat zou je blijven doen en je kinderen ook.

In de periode van de Verlichting is daar verandering in gekomen. Er kwam het besef dat elke mens de mogelijkheid heeft om zijn capaciteiten te ontwikkelen, zijn talenten, zijn creativiteit, en daarmee een toekomst kan bouwen die best past bij zijn persoonlijkheid.

Tegelijk is de gedachte van de vooruitgang ontstaan: de mensheid is niet voorbestemd om te blijven zoals ze is, de wereld kan veranderd worden, verbeterd worden.

Deze evolutie heeft ons veel welvaart en voorspoed gebracht. Met een keerzijde. Frédéric Lenoir (op de foto) schrijft in zijn 'Petit traité de la vie intérieure':

Je suis toutefois inquiet quant aux dérives de cette quête dès lors que se greffe l'obligation de réussite, de performance, de réalisation de soi, et de bonheur. Dans nos sociétés (...) le but est devenu inatteignable, et le plus grave est qu'il a été présenté comme étant à la portée de tous, pour peu qu'on y mette de la volonté.

De vooruitgang, het succes, de prestatie en het bereiken van geluk zijn een verplichting geworden. Meer nog, ze worden voorgesteld als haalbaar voor iedereen, het is louter een kwestie van een beetje inzet.

De dwang om vooruitgang te boeken, resultaten te tonen is genadeloos. Elk falen, elke mislukking brengt mensen op de rand van de afgrond.

Ik lees in Klasse van april, het maandblad voor onderwijs in Vlaanderen:

Meer dan 10.000 kinderen in het basisonderwijs krijgen in juni te horen dat ze een jaartje zullen moeten overzitten. Het aantal zittenblijvers in Vlaanderen is daarmee een van de hoogste van heel Europa. In Finland doet geen énkele leerling zijn jaar over.

Het woord 'genadeloos' leek mij hier eveneens van toepassing. Klasse schrijft immers verder:

Wie blijft zitten in het eerste leerjaar is zijn voorsprong voor rekenen en technisch lezen in het tweede leerjaar al kwijt.
Zittenblijvers hebben minder zelfvertrouwen en voelen zich tot in het zesde leerjaar slechter op school.
Zittenblijvers zijn niet populair bij hun klasgenoten.

Met een beetje wilskracht kan je alles bereiken? Het is een genadeloze gedachte! Wat wilde je trouwens bereiken?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Minder ongelijkheid

2011-03-30T20:13:00.004+02:00

Vandaag zat in mijn krant een forse bijlage over Broederlijk Delen. 'Maak ons overbodig' is de slogan, met een nieuwe look, ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan.

Solidariteit met het Zuiden. Delen van onze overvloed, dat is de bedoeling. Niet alles voor onszelf houden, niet altijd méér willen.

Helpt het iets, die solidariteit ? Helpt het de wereld vooruit als we de ongelijkheid verkleinen ? Of is het eerder te beschouwen als een balsem op onze ziel, om ons geweten te sussen ?

Toevallig staat vandaag ook een interview met Richard Wilkinson in De Standaard. Hij heeft een boek geschreven over de kwalijke gevolgen van ongelijkheid in de samenleving, 'The Spirit Level. Why Equality is Better for Everyone'.

Ongelijkheid kan gemeten worden door het inkomen van de 20% rijkste gezinnen van een land te vergelijken met dat van de 20% armste gezinnen. Japan en de Scandinavische landen hebben weinig ongelijkheid: de rijkste 20% zijn maar vier keer rijker dan de armste 20%. De VS daarentegen kent een grote ongelijkheid, daar is de verhouding meer dan acht keer rijker. België zit nog niet aan vijf.

Wilkinson heeft vastgesteld dat een grote ongelijkheid vele problemen doet ontstaan en in stand houdt. De Standaard schrijft over de landen met grote ongelijkheid :

Naast de VS waren dat Groot-Brittannië, Nieuw-Zeeland, Australië en Portugal. En dat levert hen een rist problemen op. Zij kampen veel vaker met allerlei maatschappelijke kwalen, zoals kindersterfte, criminaliteit en obesitas, dan landen met meer gelijkheid. Maar er komt ook meer druggebruik, depressiviteit en wantrouwen in de maatschappij voor.

Voor Wilkinson is het duidelijk: we moeten niet in de eerste plaats de gemiddelde rijkdom van ons land verhogen. We moeten er voor zorgen dat de rijkdom beter, gelijker verdeeld is. Wilkinson zegt:

De mens houdt van nature niet van ongelijkheid. Als je kijkt hoe het in de Middeleeuwen was, met de almacht van de elite, en ziet welke weg we hebben afgelegd tot nu, dan stel je vast dat we steeds meer tegen die ongelijkheid ingegaan zijn.

De wereld zal er ook baat bij hebben als de ongelijkheid tussen de verschillende landen verkleint. Dus toch maar: solidariteit.

(De cartoon bovenaan staat op blz. 2 van het boek.)

(spirit-level: waterpas)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Ja, maar...

2011-03-26T14:39:00.005+01:00

Leven of overleven ? De keuze is snel gemaakt. We gaan voor het leven, voluit. Want overleven, dat is geen echt leven.

Het verschil tussen beide zit in vele dingen, maar allicht toch meest in het al dan niet hebben van vertrouwen. Vertrouwen (kunnen) hebben in het leven. 'Ja' zeggen, zonder 'maar'.

Thierry Janssen vertelt in zijn boek La maladie a-t-elle un sens? hoe een van zijn patienten wilde proberen om geen zinnen meer te beginnen met 'Ja, maar...'. Want achter elke 'maar' schuilt er een negatieve bedoeling.

"C'est une manière d'éviter ce que nous craignons. C'est rester en dehors de l'expérience."

Hij wilde leren om 'ja, en' te zeggen. Om open te staan voor wat zich aandient in het leven, om het leven positiever te bekijken. Om terug te gaan leven in plaats van te overleven.

Wie weinig vertrouwen heeft, leeft in de verdediging en wordt verkrampt. Thierry Janssen is een therapeut en ex-chirurg, hij weet als geneesheer welke fysieke gevolgen zo'n houding voor een mens kan hebben. Overleven is geen leven.

Tegelijk wijst hij er op dat het zinnetje 'ja, maar' zeer vaak gebruikt wordt. Niet alleen bij de grote levensvraagstukken. Maar veel meer nog als scherm rond onze alledaagse ergernissen, angsten en frustraties. We hebben er alle belang bij om onszelf op dat vlak wat beter te leren kennen.

Ik zal er aan denken als een collega enthousiast komt vertellen over een nieuw idee, en ik uit beleefdheid antwoord met "Ja, ...".

Of zou ik in het verleden te vaak 'Ja, maar' gezegd hebben, en is dat dus de reden dat er niemand nog bij mij langskomt met een nieuw idee ?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Als alles misloopt - vervolg

2011-03-23T20:47:00.007+01:00

U weet nog dat ik de vorige blog halverwege heb afgebroken om u de kans te geven zelf even na te denken over wat u zou zeggen of doen om het meisje te troosten. Ze was zwaar aangeslagen omdat ze in een zwemwedstrijd gediskwalificeerd was.

(Lees eerst de vorige blog vooraleer verder te lezen.)

Hoe loopt het verhaal af ?

Oma ging zitten op de trap, naast het meisje. Ze legde haar arm om het meisje heen en bleef zo rustig zitten. Na een tijdje leunde het meisje met haar hoofd tegen oma's schouder. Wat later gaf oma haar een zoen op het hoofd en zei: "Ik weet hoe hard je je best doet voor het zwemmen, lieverd. Het is erg om gediskwalificeerd te worden."

Toen begon het meisje te wenen. Oma bleef zitten met haar arm rond het meisje, zonder iets te zeggen. Uiteindelijk droogde het meisje haar tranen af, keek naar oma en zei: "Dankjewel, oma."

--- ---

Wat oma hier deed is niet ingewikkeld maar wel uitzonderlijk. Want het is niet gemakkelijk. Oma gaf empathie. Oma had goed geluisterd naar wat haar kleindochter nodig had: vertrouwen, ook al is er iets fout gegaan.

We leren best van onze fouten als we er niet op afgerekend worden, maar integendeel toch vertrouwen krijgen. Dan voelen we ons goed om weer op te staan en het opnieuw te proberen. Bregman schrijft :

When I sit with you in your mistake or failure without trying to change anything, I'm letting you know that you're okay, even when you don't perform. And, counter-intuitively, feeling okay about yourself - when you fail - makes you feel good enough to get up and try again.

Het is eenvoudig, zegt Bregman. Luister gewoon. Onderbreek niet, geef geen advies, zeg niet dat het wel in orde komt. Probeer niet het probleem op te lossen. Wees niet bang van wat stilte. Luister gewoon. En na enige tijd kan je zeggen wat je hoorde zeggen, zeggen wat je voelt dat de ander voelt.

--- ---

Toen het meisje later op de avond goedenacht kwam zeggen vroeg Bregman haar hoe ze zich voelde. "Rot", zei ze. Hij wilde antwoorden dat het OK was, dat ze zich 's anderendaags veel beter zou voelen, dat het de volgende keer zeker zou lukken...

Gelukkig kon hij zich inhouden en volstaan met te zeggen : "Ik begrijp het, het is rot."

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Als alles misloopt

2011-03-23T19:58:00.005+01:00

Peter Bregman vertelt in zijn blog van enkele dagen geleden over het 9-jaar oude dochtertje van vrienden. Een prima zwemster die erg veel oefent en regelmatig als eerste eindigt. Na een wedstrijd komt ze terug thuis, zet zich op de trap en staart diep ongelukkig voor zich uit. "Ik ben gediskwalificeerd: een fractie van een seconde te vroeg in het water gedoken."

Bregman die met zijn vrouw op bezoek is bij de vrienden beschrijft hoe de ouders van het meisje, hijzelf en zijn vrouw zich inspannen om het meisje op te beuren.

"Er komen nog veel wedstrijden..."

"Je bent zeer goed bezig, je wil geen seconde verliezen: dat is de correcte aanpak. Je zal er altijd beter in worden..."

"Elke zwemmer heeft dat al eens voor, zo gaat dat nu eenmaal..."

"De trainer zal je zeker helpen om het volgende keer beter te doen..."

Maar niets van dit alles heeft enig effect. Het meisje reageert niet en blijft wezenloos voor zich uit staren.

Dan komt oma erbij.

Hier wil ik graag het verhaal onderbreken. Oma slaagt er wel in om bij haar kleinkind een verandering te bereiken.

Misschien bent u een oma ? Wat zou u zeggen of doen ? Laat het weten in een reactie op dit bericht.

In de volgende blog vertel ik de rest van het verhaal.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Je geluk of je gelijk ?

2011-01-31T20:21:00.004+01:00

Het voorbije weekend was een gelegenheid om wat na te denken over de recente gebeurtenissen in ons land. Vooreerst dacht ik aan de regeringsvorming die volledig in het slop zit. En ik stelde vast dat het sociaal overleg tussen vakbonden en werkgevers blijkbaar ook in gevaar is. De toenadering tussen het statuut van de arbeiders en de bedienden is blijkbaar nog een erg heikele kwestie, zelfs het ACV zou er zich in kunnen verslikken.

Hoe is het mogelijk? vroeg zaterdagavond mijn jongste dochter tussen twee frietjes door. Waarom is het zo moeilijk om tot een overeenstemming te komen?

Ik had even tijd om na te denken omdat ik wat mayonaise moest wegvegen, en realiseerde me dat het niet enkel een probleem is van politiek en economie, maar ook op kleine schaal, tussen man en vrouw.

De mensen willen graag gelukkig zijn, maar eerst willen ze gelijk halen. Zoiets antwoordde ik mijn dochter. Op die manier zijn we meesters geworden in het torpederen van ons geluk. We vinden ons gelijk belangrijker dan ons geluk. Eerst mijn gelijk, dan mijn geluk.

Het is aangenaam om af en toe gelijk te krijgen, zeker en vast. Maar wie vasthoudt aan zijn gelijk, verliest zijn geluk. Wie vasthoudt aan zijn gelijk, staat uiteindelijk alleen op de wereld.

Wij waren het onder mekaar wel eens geworden: de mosselen waren uitstekend!

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Perfectie

2011-01-05T20:54:00.007+01:00

De vorige blog dateert van 23 november. Het is dus méér dan een maand geleden dat ik nog iets geschreven heb. Ugh, vreselijk! Slecht! Mag niet gebeuren! Zou ik niet beter onder de grond kruipen van schaamte? Minstens elke week had ik een tekst moeten schrijven! Dit is niet aanvaardbaar. Wat gaan de mensen wel van mij denken? Op die manier zal het nooit lukken!

Rustig, ik wil u onmiddellijk geruststellen. Gevoelens van 'het-niet-aankunnen' heb ik wel eens, maar niet voor deze blog. Die eerste paragraaf was dus niet meer dan een inleiding.

Af en toe citeer ik de wijsheid dat het niet goed is voor de opvoeding van de kinderen als ze een perfecte vader hebben. Maar dat het zo moeilijk is voor mij om dat in de praktijk te zetten...

We willen meestal vermijden om onszelf kwetsbaar op te stellen. We tonen liever wie we denken te zijn dan wie we echt zijn. We willen zo perfect mogelijk zijn omdat we vrezen dat we anders niet goed genoeg zullen zijn om geliefd te worden, het niet waard zijn om graag gezien te worden.

We zoeken uiteindelijk allemaal diepe verbondenheid met anderen, maar omdat we ons anders voordoen dan we zijn mislukt het. Zonder kwetsbaarheid lukt het niet om verbondenheid te ervaren. Maar onze kwetsbaarheid maakt ons bang en beschaamd en dat willen we niet. En zo moeten we wel de verbondenheid ontberen.

Brené Brown, professor of Social Work aan de Universiteit van Houston (Texas, USA) vertelt in de film hierna met veel humor hoe ze als onderzoeker het probleem van de schaamte voor onze kwetsbaarheid wilde onderzoeken en oplossen. Uiteindelijk kwam ze tot een totaal ander inzicht. Iedereen is kwetsbaar, maar niet iedereen gaat daar op dezelfde manier mee om. Een deel is voortdurend bezig om die kwetsbaarheid te verstoppen, te bevechten, te verdoven. Een ander deel aanvaardt het als een normaal gegeven, iets dat bij het leven hoort en het leven zelfs mooier maakt.

Het was voor Brené Brown een moeilijk proces, want als wetenschappelijk onderzoeker had ze haar hart verpand aan controleren, voorspellen en zekerheden, net het tegenovergestelde van vertrouwen en kwetsbaarheid. Uiteindelijk is het haar gelukt, zegt ze, niet enkel te weten dat kwetsbaarheid tonen zinvol is, maar ook om het in haar eigen leven te kunnen toepassen.

Van mijn kant heb ik te lang gewacht met het schrijven van een blog, wat niet echt flink is, en daarmee heb ik me kwetsbaar opgesteld. Maar ik weet nu dat u mij misschien net daarom toch graag ziet... Het leven is mooi!

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Fatsoenlijke mensen

2010-11-23T21:18:00.004+01:00

Het pesten in het bedrijf Mactac blijft in de aandacht. In De Standaard van dinsdag 23 november worden vier pagina's gebruikt om verschillende aspecten te bespreken. Herman Van Goethem, hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen, kijkt naar onze verbazing om het aandeel van de ACV-militant.

Uitgerekend een idealist die opkomt voor de belangen van de werknemers als groep! Verbazing alom. Alsof alleen ongeschoolden en onwetenden of ook satanische slechteriken tot zulks in staat zouden zijn.

Voor Susan Neiman is dit ook een zeer belangrijk inzicht. In haar boek Morele Helderheid. Goed en Kwaad in de 21ste eeuw citeert ze Hannah Arendt:

De treurige waarheid is dat het meeste kwaad gedaan wordt door mensen die helemaal nooit een besluit hebben genomen om slecht te zijn of kwaad te doen.

Ze citeert ook Primo Levi:

Het probleem is niet dat slechte mensen slechte dingen hebben gedaan, maar dat gewone mensen zulke dingen hebben gedaan.

Als fatsoenlijke mensen in onfatsoenlijke omstandigheden worden gebracht, zullen de meesten van hen zich onfatsoenlijk gedragen, schrijft Neiman.

Enkele dingen moeten hier onthouden worden:

Het kwade doen is niet voorbehouden voor slechteriken. Dat zou te gemakkelijk zijn, de wereld is niet verdeeld in goeden en slechten zoals in een sprookje.
Het gaat er niet om een etiket slecht of kwaad te kleven op een mens. De daden van een mens slecht noemen daarentegen is een andere zaak. Dit is een belangrijk onderscheid.
Onfatsoenlijke omstandigheden kunnen mensen brengen tot onfatsoenlijk gedrag. Zeker als ze in groep zijn. Aan onfatsoenlijke omstandigheden kan iets gedaan worden, moet iets gedaan worden. Hier ligt zeker een verantwoordelijkheid bij onszelf, en bij ieder die een verantwoordelijke functie heeft.
Wees niet te vlug van mening dat je nooit het kwade zal doen. Echte helden zijn zeldzaam, ook al vraagt het enkel maar om recht te staan en het gedrag te benoemen als kwaad.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De menselijke natuur

2010-11-21T08:12:00.006+01:00

Enkele dagen geleden kwam een ernstig geval van pesten op het werk aan het licht. In onder meer De Standaard van vrijdag 19 november werd het beschreven en met foto's bewezen. De krant had ook Roger Blanpain, gepensioneerd professor arbeidsrecht, om zijn mening gevraagd. Op de vraag 'Hoe kan het dat collega's mekaar zoiets aandoen?' antwoordt Blanpain:

Het zit ingebakken in de menselijke natuur, zoals discriminatie van mensen met een andere huidskleur. Vergeet niet dat mensen van de apen afstammen.

Het zit ingebakken in de menselijke natuur. Is dat wel zo?

De vraag 'zijn mensen van nature goed?' is van alle tijden. Meestal was het antwoord: neen. Want de bewijzen van het tegendeel zijn overweldigend. De geschiedenisboeken zijn immers gevuld met oorlog, geweld en moord. Daarom zijn de opvoeding en de maatschappelijke omgeving zo belangrijk. Die moeten de mensen brengen tot beschaafd gedrag.

De wetenschap is echter stilaan tot het inzicht gekomen dat mensen niet van nature agressief en egoïstisch zijn, integendeel. De mensheid zou zichzelf al lang uitgeroeid hebben indien het wél zo was. Ook de apen onder elkaar zijn niet van nature agressief.

Mensen zijn van nature bekommerd om elkaar, zij hebben een natuurlijke aanleg om zich in te leven in mekaar. Daar zorgen onder meer de spiegel-neuronen in onze hersenen voor. Die zorgen ervoor dat wij lachen als we anderen zien lachen, of dat wij wenen als we anderen zien wenen.

Van alle levende wezens zijn de mensen de meest sociale. Jeremy Rifkin schrijft in zijn boek The Empathic Civilization:

We are both a cooperative and competitive animal. But it is the former sensibility that is wired to our biology and that sets the ground rules. We are, first and foremost, a social species. (...)
Findings provide a growing body of evidence that we are empathic by nature and that altruism is the most mature expression of our empathic regard for others.

Freud is al een tijdje dood (september 1939), maar zijn pessimistische opvattingen over de mens leven nog steeds. Blijkbaar is het veel gemakkelijker om een pessimistische visie over de mens te verdedigen. Daarmee kunnen de leiders van het volk immers hun gebruik van macht en onderdrukking rechtvaardigen. En hun eigen a-sociaal gedrag...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Uiterst dringend

2010-11-17T19:07:00.005+01:00

Ja, ik geef toe dat ik minder leuke taken soms liever uitstel. Tegenwoordig heb ik er trouwens minder moeite mee om dat te erkennen. Ik ben tot het geruststellende inzicht gekomen dat zowat iedereen dat gedrag vertoont, in alle organisaties waar mensen samenwerken.

Maar dan zijn er plots zaken hoogdringend. Alles moet wijken voor de urgentie. Stuur een bericht naar de collega’s met de mededeling ‘dit is uiterst dringend’, en het is opmerkelijk hoe de wereld dan volledig verandert en in een andere modus gaat, met andere regels en kenmerken.

Wat meest opvalt is hoe eenvoudig het is om – in urgentiemodus – beslissingen te nemen. In normale modus is dat een moeilijke klus die we graag uitstellen. Want we moeten nadenken, onderzoeken, vergelijken, overleggen, opzoeken, rondvragen, en er blijven steeds een aantal onbekende factoren omdat je onmogelijk kan weten wat de toekomst zal brengen.

In urgentiemodus gaat het nemen van beslissingen vanzelf. Er is immers geen mogelijkheid meer om te overleggen of af te wegen. Je hebt het recht – de plicht zelfs – om nu onmiddellijk de beslissingen te nemen die jou het beste lijken. Je moet dus niet meer consulteren, toestemming vragen, alternatieven bestuderen. Tegenspraak is niet meer mogelijk. Alle twijfels vallen weg.

In urgentiemodus gaat alles ook plots flink vooruit. Er is actie, alles beweegt, de energie van iedereen komt boven, resultaten zijn snel zichtbaar, er gebeurt iets.

Dit zijn redenen genoeg voor vele managers om zoveel mogelijk in urgentiemodus te werken : het is veel gemakkelijker, lekker spannend, en het geeft macht. Dubbel plezier: eerst uitstellen, en daarna urgentiemodus. Leve het uitstellen !

Nee, toch maar niet, want zeer schadelijk. De kwaliteit van de last minute beslissingen en keuzes zal dikwijls pover zijn. Op korte termijn kom je er misschien mee weg, maar het globale project op lange termijn zal er onder lijden. De urgentiemodus geeft weliswaar veel macht aan de manager, maar hij ontneemt aan de medewerkers elke mogelijkheid om mee te denken en om vooruit te plannen. Ze moeten louter ondergaan en uitvoeren.

Ja, en dan ? Kunnen we het gesprek hierover misschien uitstellen tot later ?....

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Empathie

2010-11-14T08:55:00.005+01:00

Vorige donderdag was het 11 november, een feestdag. Hoera, we moeten niet naar school of naar het werk. Een kans om iets anders te doen, keuze genoeg ! Er is het feest van Sint Maarten bijvoorbeeld, en de actie 11-11-11, en de Nationale Vrouwendag. Meest van al gingen mijn gedachten naar de Eerste Wereldoorlog (ik moet die met een hoofdletter schrijven) die op 11 november 1918 beëindigd werd.

Kerstavond 24 december 1914, de oorlog was bijna vijf maanden bezig. Het begon met Duitse soldaten die in de loopgraven kerstliederen zongen. Engelse soldaten verderop in hun loopgraven hoorden de liederen en begonnen ook te zingen. Wat later kwamen ze naar elkaar toe en verbroederden, gaven elkaar een hand, wisselden kleine geschenkjes uit (eten, tabak, drank). Het schieten stopte, de ganse nacht en op kerstdag. Dit gebeurde niet alleen in de streek van Ieper, maar op vele plaatsen aan het front, meer dan 100.000 soldaten zouden deelgenomen hebben. Het verhaal is verfilmd in Joyeux Noel in 2005. Google op Christmas Truce en je vindt vele foto's en teksten.

Telkens wordt onderlijnd dat het een waargebeurd verhaal is. Omdat het zo uitzonderlijk is voor een oorlog. We willen geloven dat het waar is. Waarom willen we dat ? Waarom grijpt het ons zo aan ? In zijn boek The Empathic Civilisation schrijft Jeremy Rifkin:

The men at Flanders expressed a far deeper human sensibility - one that emanates from the very marrow of human existence and that transcends the portals of time and the exigencies of whatever contemporary orthodoxy happens to rule. We need only ask ourselves why we feel so heartened at what these men did. They chose to be human. And the central human quality they expressed was empathy for one another.

Al die soldaten kozen ervoor om menselijk te zijn. Mensen willen mekaar niet doden, ook soldaten niet. In wezen zijn mensen om mekaar bekommerd.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De hemel op aarde

2010-11-04T14:31:00.003+01:00

In het maandblad van Pasar van november staat een interview met Gentenaar Luc De Vos, zanger van de groep Gorki, en van het liedje Mia. 'Waar gaat Luc De Vos op vakantie?' is één van de vragen. Hij antwoordt:

Dat is een moeilijke vraag. Ik ga graag op reis als het niet al te ver is. Ik ben onlangs naar Bourgondië geweest. Dat is voor mij de hemel op aarde. Zoiets moois heb ik van mijn leven niet gezien. Bourgondië is het toppunt van de beschaving. Daar is de westerse beschaving ontstaan. Alles wat wij kennen is in Frankrijk of Italië uitgevonden. Alles wat wij nu doen, vindt daar zijn oorsprong. Ik voel dat wij van daar afstammen, als ik daar rondloop.

Wij weten dat al twintig jaar maar durfden het niet zo luidop zeggen. Dankjewel daarom, Luc De Vos.

Wat verder in het interview geeft hij toe dat er geen plekken op deze aarde zijn waar hij graag nog naartoe wil.

Nee. Ik zou eerder zeggen: laat het gerust. Er is blijkbaar ook al toerisme op de Noord- of Zuidpool. Maar laat die alstublieft met rust. Fotografeer het eens met een sateliet, maar ga er niet naartoe. Je moet niet alles gezien hebben. Dat is mijn mening. Laat ongerept wat ongerept is.

Hij noemt dat een filosofische houding. Terecht. Je kan nooit alles gezien hebben, zelfs al zou je alle geld en alle tijd van de wereld hebben. Die onrust kan je dus maar beter op iets anders richten. En wat je dan al gezien zou hebben is maar beperkt. Je hebt dat unieke uitzicht immers gezien in de zomer, bij zonnig weer. Maar niet in de lente als je meer bloemen ziet, of in de winter als er sneeuw is. Of in de herfst, als er een fijne regen valt met lichtgrijze wolken. Zelfs de regen van gisteren is anders dan die van vandaag. Ik ben blij dat ik dat gezien heb.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Soberheid

2010-10-30T10:38:00.004+02:00

Wat moet een overheid doen in tijden van crisis? Moeilijk te beantwoorden, want zelfs economen zijn het niet eens met elkaar. Maar dat heeft meer te maken met hun persoonlijke idee over hoe een ideaal land er moet uitzien. Een land dat kiest voor een grote mate van gelijkheid, herverdeling en solidariteit zal andere recepten hanteren in crisistijden dan een land dat vooral rijkdom, succes en vrijheid belangrijk vindt.

Als de overheid met een groot tekort zit in de kas, dan is er snel de vraag of er niet dringend en drastisch bezuinigd moet worden. Besparen lijkt logisch, maar de tweede vraag moet ook gesteld worden: wie moet er bezuinigen? Ook hier is het antwoord afhankelijk van de keuze voor vrijheid of voor gelijkheid.

De nieuwe conservatieve regering in het Verenigd Koninkrijk voert een zeer drastisch besparingsplan door: 95 miljard euro wordt weggesneden. Een half miljoen ambtenaren wordt ontslagen. Joseph Stiglitz (Nobelprijs economie in 2001) heeft er een duidelijke mening over. Hij noemt het een buitengewoon gevaarlijk experiment. In De Standaard van vrijdag 29 oktober schrijft hij:

Groot-Brittannië begint aan een buitengewoon gevaarlijk experiment. Een experiment dat waarschijnlijk een welbekend gegeven nogmaals zal bevestigen: soberheid tijdens een recessie doet het Bruto Binnenlands Product dalen en de werkloosheid stijgen, en een te streng soberheidsbeleid kan langdurige gevolgen hebben. (...) Nu is het een gok met vrijwel zero winstkans. Soberheid is een gok die Groot-Brittannië zich moeilijk kan veroorloven.

Stiglitz beschrijft wat er gebeurt als een soberheidsbeleid wordt gevoerd:

Consumenten en investeerders die zien hoe de concurrentiepositie achteruitgaat, het menselijke kapitaal en de infrastructuur waarde verliezen, de balans van het land slechter wordt en sociale spanningen toenemen - en die beseffen dat toekomstige belastingsverhogingen onvermijdelijk zullen zijn om de verliezen van een stagnerende economie te compenseren - kunnen hun verbruik en hun investeringen zelfs terugschroeven, zodat de neerwaartse spiraal versnelt.

België staat ook voor het probleem van een begrotingstekort. Hopelijk wordt er naar de juiste economen geluisterd...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Rust

2010-10-28T20:16:00.006+02:00

Over enkele dagen begint de herfstvakantie. Halverwege tussen zomer en winter krijgen we de kans om nog eens te genieten van de kleuren - en typische geuren - van de herfstbossen. We schakelen ook over naar het winteruur, de uren 'dag' worden kort en kostbaar. Het binnen zijn, zo mogelijk met een houtvuur en een boek, wordt eveneens aantrekkelijk.

Alles maakt zich klaar om de rust van de winter in te gaan, alles, behalve wij. Als wij willen rusten, dan is dat in de zomer: in de winter gaan we werken. Vivre décalé noemt psychotherapeut Thierry Janssens dat. Want net in de zomer moet er veel gewerkt worden:

La belle saison nous apporte des fruits et de légumes gorgés de soleil, de la lumière, des vitamines, et tout ce qu'il faut pour stimuler notre organisme. Nous sommes alors en pleine forme, débordant d'énergie pour accomplir les plus lourdes tâches.

Tijdens de winter daarentegen is er minder voedsel, minder licht, en hebben we minder weerstand, zijn we gevoeliger voor infecties.

Sinds de mens bestaat heeft hij zich aangepast aan het ritme van de seizoenen en de beschikbaarheid van het voedsel.

Depuis la nuit des temps, l'être humain a appris à organiser son activité d'une manière périodique, en fonction de l'alternance des saisons et de la disponibilité des ressources alimentaires. Il a dû synchroniser les moments de cueillette avec la vitesse de maturation des végétaux et les temps de chasse avec les périodes de rut ou de migration des animaux.

Volgens Thierry Janssens is de verklaring voor de vakantie in de zomer te vinden bij het onderwijs. Er was in de zomer immers veel werk op het land, en dan moesten de kinderen vrijgesteld worden (vacant) van de school om te kunnen helpen. Met de opkomende industrialisering zijn de arbeiders gevolgd : als zij uiteindelijk ook vakantie konden nemen, namen ze dat in de zomer. En zo is het een algemene gewoonte geworden, tegen-natuurlijk volgens Thierry Janssens.

Voor ons zal er voorlopig niet veel grote vakantie te krijgen zijn in de winter. Maar ik onthou wel dat het eigenlijk heel normaal is om het in de winter een beetje rustiger aan te willen doen. Mijn zomervakantie beschouw ik vanaf nu een aktieve rust, en in de winter zoek ik een beetje rustige rust. Te beginnen met een week herfstvakantie.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De rest van de mensen

2010-10-20T20:21:00.005+02:00

Een beetje goed in je vel zitten is welgekomen. Een goed zelfbeeld hebben is nuttig. Maar we moeten niet overdrijven. Ik stootte enkele dagen geleden terug op een zinnetje dat mij altijd is bijgebleven als het prototype van onbeschaamd zichzelf ophemelen.

God, ik dank U dat ik niet ben als de rest van de mensen: rovers, onrechtvaardigen, echtbrekers, of ook als die tollenaar daar. Ik vast tweemaal per week en geef tienden van al mijn inkomsten.

Het komt uit het evangelie van Lucas, uit een verhaal dat duidelijk wil maken dat het niet past zichzelf te verheffen en anderen te minachten. Bij het lezen kiezen we allemaal partij voor de tollenaar, die op een afstand bleef staan, zich op de borst klopte en zich een zondaar noemde.

Tja, maar op die manier trappen we in dezelfde val. Want dan kan het zinnetje van Lucas evengoed omgekeerd worden: God, ik dank U dat ik niet ben als die farizeeër, die onbeschaamd...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Veel met hen spreken

2010-10-19T20:06:00.004+02:00

Enkele dagen geleden is de Belg - Brusselaar - Philippe Le Jeune (50 jaar) wereldkampioen jumping geworden in Kentucky, USA. De Standaard van maandag 11 oktober legt uit hoe de vier beste ruiters in de laatste proef niet enkel hun eigen vertrouwde paard berijden, maar ook het paard van elk van de drie concurrenten. Philippe Le Jeune liep geen enkel strafpunt op. De anderen kregen er respectievelijk acht, negen en twaalf aangesmeerd. Paardenfluisteraarscapaciteiten noemt de krant het. Le Jeune zelf zegt :

Ik had meteen een heel goed gevoel bij de drie andere paarden. Ik heb veel tegen hen gesproken, veel met hen gespeeld, proberen aan te voelen hoe ze functioneerden.

Het loutere feit met een paard te rijden van topklasse volstaat dus niet om een topresultaat te behalen. Eigenlijk geldt dit niet enkel voor paarden maar ook voor mensen, werknemers.

Veel met hen spreken - Veel met hen spelen - Proberen aan te voelen hoe ze functioneren.

Het is een veeleisend programma. En jammer genoeg zijn er werkgevers die denken dat het zonder deze tralala ook wel lukt. Want mensen zijn slimmer dan paarden. Maar mensen hebben ook aandacht nodig.

Google maar eens op 'horses' en 'leadership'. Het aanbod aan cursussen is immens. Werken met paarden is een ideale methode om goede leiderschapsvaardigheden te verwerven. Lees bijvoorbeeld het e-boek dat op de website van Jay Koch staat : 10 Leadership Secrets Whispered by Horses. In de inleiding van zijn boek schrijft hij:

My study of horsemanship has taught me to be more patient and understanding of others. As I learned to be an effective leader for my horse, I learned how to be a better leader of people.

Aanbevolen lectuur, over paarden, én mensen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Nog geen regering

2010-10-07T20:15:00.006+02:00

Iedere Belg wordt verondersteld de wetten te kennen. Er wordt dus ook verondersteld dat al die Belgen het Staatsblad lezen, want daarin worden deze wetten bekendgemaakt. Gelukkig wordt onze kennis niet daadwerkelijk getest, iedereen zou gebuisd zijn!

Elk jaar worden er meer wetten, besluiten en reglementen gepubliceerd, een jaarlijkse stijging waarbij in vergelijking de stijging van de temperatuur op aarde peanuts is.

In De Juristenkrant van 29 september lees ik een interview met Luc Huybrechts, rechter bij het Hof van Cassatie die op pensioen gaat. Hij zegt over het fenomeen: 'U weet toch dat het Romeinse rijk daaraan ten onder is gegaan?' :

Alles moet tegenwoordig in juridische termen worden vertaald en alles moet aanleiding geven tot een betwisting voor de rechtbank. Er komen altijd meer wetten, verbeterde wetten en verbeteringen van de verbeterde wetten.
Men maakt van het recht een spielerei. Regeltjes en alsmaar meer regeltjes, zonder coherentie. Dat Belgisch staatsblad, wat is dat nu nog? (ironisch) Mensen toch, ik ben zo blij dat er nog geen regering is. Dan houdt het tenminste even op!

Zelf vraag ik me dikwijls af wat de redenen zouden kunnen zijn van deze regeldrift en juridisering. Dadendrang is er zeker één van. Niet uitstellen, nu doen. Problemen zijn er niet om rustig over na te denken. Er zijn trouwens zóveel problemen die schreeuwen om een oplossing, de kloof tussen realiteit en ideaal moeten we dringend zo klein mogelijk maken. We willen snel resultaten kunnen tonen, wetten en reglementen dus, het tastbare bewijs dat er iets aan de problemen gedaan wordt.

Onze drang om NU de zaken aan te pakken en te regelen is dus een belangrijk facet. Nauw daarmee samenhangend is ook onze behoefte aan zekerheid. De toekomst is een grote mistwolk vol onzekerheden. Zeer angstwekkend! Met geld kunnen we al een groot deel van die onzekerheid afkopen, bijvoorbeeld door verzekeringspolissen af te sluiten. Of door een lening aan te gaan om nu al te kopen wat later misschien duurder is, onbeschikbaar wordt, of niet zo geschikt is. Alleen NU hebben we zekerheid, of kopen we zekerheid, of maken we zekerheid via wetten en regels.

Als dat allemaal NU moet gedaan worden, als we niet tot morgen willen wachten, dan jagen we mekaar - en onszelf - natuurlijk voortdurend op. Daarom allicht las ik ooit ergens op een muur: Stop de wereld, ik wil afstappen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Bullebak

2010-10-03T19:25:00.007+02:00

Lekker eten is ook voor mij een plezier. Maar er zijn zoveel verschillende zaken waaraan een mens met plezier geld kan geven dat er wel keuzes moeten gemaakt worden. Een driesterrenrestaurant heb ik dus nog niet van binnen gezien, zelfs de Côte d'Or van Bernard Loiseau zaliger in Saulieu niet, een restaurant met drie Michelensterren vlakbij de plek waar we elk jaar op vakantie gaan. We wachten nog op vrienden met diepe zakken die ons eens willen uitnodigen...

Geert Van Hecke heeft een driesterrenrestaurant in Brugge, De Karmeliet. In De Standaard van zaterdag 2 oktober staat er een interview met hem, naar aanleiding van de publicatie van zijn vierde kookboek. In het interview wordt onder meer ingezoomd op het verschil in temperament tussen Geert Van Hecke en Peter Goossens, ook een topkok en bekend van op televisie. Blijkbaar is Geert Van Hecke allerminst een tafelspringer. Geen grote speech naar aanleiding van zijn nieuwe boek, liefst van al staat hij in zijn keuken.

Hij (Geert van Hecke) geeft ook toe dat hij het in zijn keuken graag stil en rustig heeft. 'Ik ben geen bullebak. Het is zo gemakkelijk om mensen te kleineren. Ik zal vier of vijf keer wachten voor ik uit mijn krammen schiet als iemand telkens dezelfde fout maakt.'
Eigenlijk is hij te zacht voor zijn personeel, zeggen kenners.

Ik ben blij om te lezen dat vriendelijk gedrag in een topkeuken dus toch mogelijk is. Ik ben blij te lezen dat zonder roepen en tieren ook zeer grote resultaten kunnen bereikt worden. De kenners beweren het tegendeel: Eigenlijk is hij te zacht voor zijn personeel.

Voor mij gaat het hier niet enkel om het werken in een keuken. Het is van toepassing op alle plaatsen waar mensen samenwerken. Sommige bazen vertonen onuitstaanbaar gedrag. Bullebakken. Het wordt te gemakkelijk aanvaard, omdat ze resultaten bereiken. Voor mij is dat evenwel geen reden, de schade die wordt toegebracht aan de mensen die het bullebakgedrag moeten ondergaan is niet te schatten en staat niet in verhouding tot die zogenaamde resultaten die ermee bereikt zouden worden. Een bullebak zou het bullebakgedrag vanwege een ander nooit aanvaarden.

Voor mij kan het nooit, ook al beweren de kenners het tegendeel. Dank u, Geert Van Hecke.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Ik strijd niet

2010-10-02T10:34:00.003+02:00

In De Standaard van zaterdag 2 oktober staat een interview met Ramsey Nasr, Nederlandse schrijver, Palestijn, Antwerpenaar, maar misschien vooral dichter. Volgende week verschijnt zijn boek over Myanmar (Birma). Tussendoor geeft hij wat zure commentaar over de politieke situatie in Nederland, maar op het einde van het gesprek las ik zijn bewondering over de mensen in Myanmar.

Echt, ik ben omver geblazen door dat volk. Zoals die boeddhistische monnik Sitagu Sayadaw die liever zelf ziekenhuizen bouwde voor de slachtoffers van de cycloon dan in opstand te komen tegen het regime dat het volk laat creperen. Zijn overtuiging: 'Ik strijd niet, want zo houd ik het kwaad in stand. Ik ga er integendeel een deugd tegenover stellen.' Dat vind ik... (zucht diep) onwaarschijnlijk.

Ik strijd niet, want zo houd ik het kwaad in stand. Zo'n uitspraak zal voor vele geëngageerde mensen een vloek zijn. Zij - wij - moeten immers vechten voor een betere wereld, een nooit aflatende strijd.

Dan ben ik opgelucht nog eens te kunnen lezen dat die oorlogstaal niet het enige antwoord is. Dat er af en toe mensen zijn die beseffen: want zo houd ik het kwaad in stand. Ik ga er integendeel een deugd tegenover stellen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Zekerheden ?

2010-09-29T20:25:00.006+02:00

Hoe meer ik weet, des te meer ik besef dat ik niet veel weet.

Dat is een ~~wijsheid die~~ inzicht dat met de jaren komt, bij sommige mensen althans. Tja, daar sta je dan, met die vaststelling. Om moedeloos van te worden... Misschien is het een troost dat anderen ook zoeken naar waarheid, naar antwoorden, om tot dezelfde conclusie te komen. Zelfs slimme mensen.

Eergisteren vond ik een boekje in de Fnac in Brussel Franc-parler en temps de crise van Étienne Perrot, volgens de achterflap een bekende economist én jezuiet die werkt in Genève en Parijs. Een boekje over hoe de economie tracht om met steeds grotere zekerheid de toekomst te voorspellen, wat natuurlijk een misleidende zekerheid is. Maar hoe kan je met zekerheid zeggen dat die economische zekerheid misleidend is ? Ik ben nog maar een tiental bladzijden ver, maar voel nu al dat het opzet van Étienne Perrot relativerend is, ook al vindt hij het nodig om vrijuit te spreken, franc-parler.

De Egyptische zonnegod Ra heeft ons wel een flinke poets gebakken, zegt Perrot. Hoe meer verlicht we zijn, hoe duidelijker we de schaduwen zien, hoe scherper het beeld wordt van al wat we niet kennen.

En oscillant entre Paris et Genève, en labourant depuis trente ans les champs immenses de l'économie tant théorique que pratique, je me rends compte que l'ombre grandit avec le savoir. C'est vraiment une mauvaise farce du dieu Rê, le plein soleil égyptien: plus je suis éclairé, plus l'ombre se fait précise, et me nargue. Tel l'âne qui veut attraper la carotte pendue à l'extrémité du bâton, je tends le cou, je travaille de la tête, je m'informe, je veux comprendre. Mais ce qui m'apparait le plus clairement, c'est qu'il me reste encore à apprendre davantage que ce que je sais déjà. Ma seule consolation dans cette quête, c'est que peut-être, tel l'âne, je fais avancer la carriole. À vrai dire, je n'en sais même rein.

Het is als de ezel die achter de wortel aanholt. Haalt het iets uit ? Ja, de kar is weer wat verder getrokken. Misschien...

De man links in het filmpje is de auteur, Étienne Perrot. Opgelet, het filmpje duurt bijna een uur, ik beken nederig dat ik enkel nog maar de eerste vijf minuten heb bekeken. Oh ja, in het Frans, natuurlijk.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Engels ?

2010-09-27T21:05:00.004+02:00

De Vlaamse minister van onderwijs Pascal Smet wil dat Engels de plaats van Frans inneemt als tweede taal op school. Het haalde de kop van De Standaard van maandag 27 september met Pascal Smet 'drops a bomb'.

In dezelfde krant schrijft Luc Devoldere, hoofdredacteur van Ons Erfdeel, dat hij even geschrokken was van dit nieuws. Dit is een heilloos plan, zo schrijft hij.

We hebben in Europa nood aan één gemeenschappelijke taal, zegt de minister. Ik denk dat we in Europa nood hebben aan echte meertaligheid. Hoe kan men opkomen voor culturele diversiteit en tegelijk taaldiversiteit veronachtzamen ?
Om nog maar te zwijgen dat een keuze voor het Engels als lingua franca van Europa een democratisch deficit oplevert: moedertaalsprekers van het Engels genieten namelijk een voordeel in een debat met niet-moedertaalsprekers. Zullen de Fransen, de Duitsers, de Polen dit ooit aanvaarden ? Nee. En ze hebben gelijk. We kunnen maar respect vragen voor de eigen taal als we de taal van de andere respecteren.

Ik herinner me ooit gehoord te hebben: als Engeland geen lid zou zijn van de Europese Unie, dan konden we misschien het Engels als Europese voertaal kiezen.

Dan zou inderdaad voor iedereen het Engels een vreemde taal zijn: iedereen op gelijke manier gehandicapt in het gesprek. Maar het zou een schraal gesprek worden. En we zouden onszelf afsluiten van een rijke vracht cultuur uit al de verschillende Europese landen. Samenleven in Europa is toch nog wel wat méér dan economische uitwisseling. Luc Devoldere schrijft daarover:

Als lemmingen hollen we allemaal het marktdenken na, dat zweert bij 'efficiëntie' en 'rendement', en dat talen gewoon als vehikels ziet, instrumenten. De minister beseft het waarschijnlijk niet, maar hij wordt verleidt door de sirene van het vals kosmopolisme: dat veronderstelt geld, luchthavens, hotelketens én een soort Engels waar je je mee kunt redden maar dat is dan ook alles.

In deze tijden is de verleiding groot om het onderwijs zodanig aan te passen dat het beter beantwoordt aan de noden van het bedrijfsleven. Sinds wanneer zou het bedrijfsleven daarover méér te zeggen hebben dan het gezinsleven, of het culturele leven, of het gewone samenleven?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Kwaliteit

2010-09-26T19:37:00.004+02:00

Jan Renders heeft onlangs een punt gezet achter zijn voorzitterschap van het ACW. Na 38 jaren in de christelijke arbeidersbeweging geeft hij de fakkel door aan Patrick Develtere.

In zijn afscheidstoespraak citeerde hij een paragraaf uit het boek 'Verzet en overgave' van Dietrich Bonhoeffer (foto), een protestantse theoloog die in 1944 door de nazi's vermoord werd.

Kwaliteit is de grootste vijand van elk soort nivellering tot massa. In de maatschappij betekent dit: afzien van jacht op baantjes, breken met alle verering van stars, een open oog voor wat boven en beneden ons staat, speciaal wat de keuze van onze naaste vrienden betreft. En voorts: vreugde scheppen in een onopvallend privé-leven, maar ook de moed opbrengen om publiek op te treden. Onder cultureel opzicht wil leven uit kwaliteitsbesef zeggen dat we van de krant en de radio terugkeren tot het boek, van het haasten en jachten tot rust en en stilte, van verstrooiing tot inkeer, van sensatie tot bezinning, van virtuositeit tot ware kunst, van snobisme tot bescheidenheid, van ongebondenheid tot het maatvolle leven.

Deze tekst is tijdloos. Hij zou vandaag geschreven kunnen zijn, wat wijst op grote kwaliteit. Persoonlijk onthou ik dat ik dit boek misschien ook eens moet opzoeken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Now it seems it's legal.

2010-09-25T17:41:00.007+02:00

In De Standaard van vrijdag 24 september schrijft Bjorn Soenens, chef van het tv-journaal bij VRT-nieuws over de gelijkenissen tussen de film 'Wall Street 2 - Money never sleeps' van Oliver Stone, en de realiteit vandaag in de Verenigde Staten. Hij vindt dat de fictie dicht bij de werkelijkheid aansluit.

Eén van de uitspraken in deze trailer luidt: Some reminded me I once said 'greed is good'. Now it seems it's legal. Bjorn Soenens schrijft:

Gordon Gekko windt er geen doekjes om: rijk worden is de boodschap. De cijfers liegen niet. In 1970 was acht procent van de Amerikaanse rijkdom in handen van het rijkste één procent van de bevolking. Veertig jaar later heeft datzelfde één procent een kwart van alle rijkdom in handen. De gevolgen zijn vernietigend: gewone burgers hebben hun koopkracht zien wegsmelten. Amerikaanse zonen en dochters zijn voor het eerst in honderd jaar armer dan hun vaders en moeders. (...)
De modale burger maakte almaar meer schulden - met de credit card, met hypotheek 1 en 2, met studieleningen. Hij stopte met sparen, nam er een tweede job bij, een derde, en verzoop uiteindelijk toch toen het bedrog van Wall Street aan het licht kwam. En intussen had niemand in de smiezen dat bruggen en wegen al dertig jaar aan het verloederen waren, dat scholen niet meer up to date waren en de sociale vangnetten almaar zwakker.

Hebzucht. Greed. Belastingen moeten verlaagd worden, als het kan zelfs afgeschaft. De overheid is niet de oplossing voor het probleem, de overheid is het probleem.

Ik heb de film nog niet gezien, maar dat zal niet lang meer zo blijven.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Antonius

2010-09-17T18:29:00.005+02:00

De heilige Antonius van Padua is bij uitstek de patroon van de verloren voorwerpen. Als hij wordt afgebeeld is dat meestal met het kind Jezus op de arm. Oscar van den Boogaard schrijft in De Standaard van vrijdag 17 september dat we in zaken van geloof diep in onszelf op zoek moeten gaan naar zingeving en de betekenis van het leven. Dat kan bij een beeld van Antonius, in een kerk bijvoorbeeld. Zolang er tenminste niet wordt gepreekt, zegt hij.

Ik houd van Antonius. Zondag stak ik in een kerk in Napels nog een kaarsje voor hem op. Als ik naar hem kijk, zie ik een man die een kind beschermt, maar ik zie ook een kind dat een man beschermt. Het beeld werkt op mij als een innerlijke spiegel. Als volwassen man moet ik het kind in mij levend houden, maar het kind houdt mij ook levend. Soms kan ik hem troosten, en soms hij mij. En we houden elkaar altijd goed in de gaten.

Interessant hoe van den Boogaard dat verband legt. Dat geldt in het algemeen: door een verband te leggen, door verbindingen te maken komen onvermoede betekenissen aan het licht, komt er meer diepte en zin in het leven. Tja, religie komt van het Latijnse woord religare, en dat betekent : opnieuw verbinden.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Geluk is voor egoïsten

2010-09-11T12:07:00.006+02:00

Een tijd geleden schreef ik hier iets over die bekende toespraak van Robert Kennedy uit 1968, waarin hij scherpe kritiek uit op het Bruto Nationaal Product (BNP):

It measures everything, except that which makes life worthwhile.

Ook Nic Marks citeert deze uitspraak van Robert Kennedy in zijn speech van enkele maanden geleden, te bekijken op TED.

Hij is een wetenschapper die op zoek gaat naar geluk. Hij vertelt in het filmpje welke landen gelukkig zijn (Costa Rica bijvoorbeeld), en zoekt natuurlijk ook uit waarom dat dan zo is. Eigenlijk is het niet netjes dat ik hier zomaar het einde van het filmpje verklap, waar hij vijf sleutels naar geluk 'weggeeft' :

1. Connect
2. Be active
3. Take notice
4. Keep learning
5. Give

We willen allemaal gelukkig ~~zijn~~ worden, maar niet hier en niet nu. Eerst moeten we werken, geld verdienen, een huis bouwen, kinderen kopen, de toekomst veilig stellen, verantwoordelijk zijn, ....

Thomas d'Ansembourg zegt het nog straffer : we zijn meesters in het saboteren van ons eigen geluk.

Vandaag staat in De Standaard een interview met Leo Bormans. Hij publiceert volgende week een dik wetenschappelijk boek over het geluk : 'The World Book of Happinness'. Opnieuw veel informatie over factoren die al dan niet de mensen gelukkig kunnen maken.

Geluk ? Vergeet het maar, geluk is onbereikbaar zolang je vindt dat het voorbehouden is voor kinderen en egoïsten. Succes met je Bruto Nationaal Product !

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

On ne cherche pas à guérir

2010-09-01T22:02:00.005+02:00

Eigenlijk willen we allemaal een beetje aandacht, en als het kan mag het zelfs wat meer zijn. "Hou van mij !" staat er geschreven in onze ogen, maar we weten het goed te verstoppen. We zijn zelfverzekerd en sterk, en kunnen ~~ongeveer~~ heel de wereld aan. Tot er iets kraakt, breekt, plots of langzaam.

Xavier Emmanuelli, medestichter van Artsen zonder Grenzen (Frankrijk) en directeur van de SAMU (urgentiedienst) Social in Frankrijk schrijft er iets over in 'La fragilité, faiblesse our richesse?'.

En tant que médecin, j'ai souvent pu être un témoin privilégié de ce qu'était la fragilité humaine. Quand j'étais appelé au chevet des malades, c'était souvent un grand moment de vérité. Lorsqu'une personne souffre, il y a une faille qui s'ouvre, et la personne se livre. Le privilége du médecin, c'est de pouvoir prendre des raccourcis pour gagner le coeur des gens, qui d'habitude se protègent. la souffrance expose et l'être qui souffre demande à être aidé, il n'a plus ce vernis de la surface sociale, il n'est plus qu'un être fragile qui s'abondonne à celui qui peut l'aider.

En wat verder zegt hij nog treffend :

On ne cherche pas à guérir, on cherche surtout à être soigné.

We zijn niet op zoek naar genezing, we zijn vooral op zoek naar verzorging. En de verzorger wil ook vaak eerder verzorgen dan genezen...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Sociale economie

2010-08-30T21:10:00.006+02:00

Al meer dan tien jaar brengen we onze vakanties door in Frankrijk, meer bepaald in de Morvan, een streek in het midden van de regio Bourgondië. Sedert 1970 is de Morvan erkend als regionaal natuurpark van 290.000 ha en 117 gemeenten.

Deze erkenning betekent dat er beperkingen zijn inzake economische / industriële activiteit: de natuur moet beschermd worden. Voor de toerist is dit natuurlijk interessant, maar de streek moet ook economisch leefbaar kunnen blijven. Dit is geen eenvoudige oefening voor de klassieke economie.

Elena Lasida, over wie ik een vorig stukje al iets schreef, is expert op het vlak van sociale economie, een economie met aandacht voor 'fragilité', voor plaatsen en situaties die breekbaar zijn of gebroken zijn. De Morvan is volgens mij een 'breekbare' regio. Hoe kan economie 'sociaal' worden ? Door met subsidies te werken ? Of moeten we spreken over een ander soort economie ?

En effet, le social peut être intégré comme simple contrainte supplémentaire, et donc réduit au statut d'externalité, ou bien il peut interroger la nature même de l'économie. Dans le premier cas, on reste dans une approche réparatrice de la fragilité; dans le second, la fragilité permet de concevoir autrement l'économie: elle devient facteur de médiation sociale plutôt que seul moyen d'allocation de ressources. Le social ici n'est pas une externalité mais il apparaît au coeur même de l'action économique. L'économie n'est plus simplement un moyen de distribuer les biens en fonction des besoins, elle deveint une manière de penser et de faire société.

Het geld van de Europese Unie is waarschijnlijk méér dan welkom als ondersteuning. Maar het is geen 'reparatie'-geld, het is bedoeld om de streek een ontwikkeling te geven, om gezamenlijk vooruit te gaan met respect voor de natuur, eerder dan om individuen rijk te maken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De grens over.

2010-08-25T20:29:00.005+02:00

De vakantie is voorbij, we zijn terug in eigen land. We moeten nooit ver rijden om in een ander land terecht te komen. De grens is nergens veraf. Grenzen zijn voor Vlamingen een vertrouwd gegeven. Ze roepen niet zo veel emoties meer op. Dat was vroeger wel anders, en voor heel wat mensen in verre landen zijn het nog steeds echte barrières.

Tijdens de vakantie kocht ik in Dijon een boek 'La Fragilité, faiblesse ou richesse ?'. Elena Lasida, één van de auteurs, schrijft hoe voor haar, afkomstig uit Uruguay, een grens 'un lieu de fragilité' is, een plek van kwetsbaarheid.

Notre identité est marquée par l'expérience de la frontière, or celle-ci est toujours un lieu de fragilité, car lieu d'exposition et de limite. La frontière peut autant séparer que relier, enfermer qu'ouvrir, exclure que faire passage. La frontière est à la fois menace identitaire et promesse de renouvellement.

Een grens is begrenzing, blootstelling. Een grens kan afscheiden en verenigen, afsluiten en opening zijn, buitensluiten en doorgang betekenen. Een grens is bedreigend voor onze identiteit en belofte van vernieuwing.

Voor ons als Belgen zijn dit woorden die iets méér betekenen: ons land is niet alleen omringd door grenzen vlakbij, maar het wordt ook zelf doorkliefd met grenzen...

-----

Als we dan tijdens onze vakantie een tijdje in een ander land gaan wonen, dan kunnen we opnieuw die 'fragilité' ervaren. Want het kan er zo anders zijn, zowel in kleine details als in de manier waarop de samenleving er georganiseerd is. Moeten we die kwetsbaarheid ontlopen ? Of kan ze ook een bepaalde sterkte inhouden ? Elena Lasida schrijft over haar ervaring met het wonen in een ander land, in Frankrijk :

La confrontation avec l'autre différent permet de se découvrir soi-même autrement. Or, la différence culturelle est toujours un lieu de fragilité, car c'est un lieu de remise en question de ce qui était vécu comme naturel et spontané (...). La différence dérange et menace. Et pourtant, c'est elle qui permet vraiment de se connaître, de se reconnaître et de se renouveler.

Tja, reizen is dus niet alleen nuttig om andere culturen, maar misschien nog meer om onszelf te leren kennen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Slechts één ding is nodig

2010-07-31T16:12:00.006+02:00

Twee zussen, niet getrouwd, wonen samen. U kent er misschien ook wel een paar. Hoe gaat dat, als ze iemand uitnodigen om te blijven eten?

Bekende zussen zijn Marta en Maria. Tweeduizend jaar geleden beschreef Lucas wat er gebeurde toen Jezus bij hen werd uitgenodigd. Nog steeds is het een verhaal dat weerstand opwekt, zeker bij wie graag mensen ontvangt.

Op hun reis ging Hij een dorp in. Een vrouw, Marta genaamd, ontving Hem. Zij had een zuster die Maria heette. Die kwam aan de voeten van de Heer zitten en luisterde naar zijn woorden. Marta had het heel druk met bedienen. Ze ging naar Jezus toe en vroeg: ‘Heer, laat het U koud dat mijn zuster mij alleen laat bedienen? Zeg haar dat ze mij komt helpen.’ De Heer gaf haar ten antwoord: ‘Marta, Marta, je maakt je bezorgd en druk over van alles, maar slechts één ding is nodig. Maria heeft het beste deel gekozen en dat zal haar niet worden ontnomen.’

Wat opvalt is dat Marta op de eerste plaats staat: het is Marta die Jezus ontvangt. Het is Marta die een zus heeft. Zelfs het huis is van Marta (in de Franse tekst staat: une femme du nom de Marthe le reçut dans sa maison). De toon is gezet.

De positie van Marta brengt blijkbaar bepaalde verplichtingen mee: ze had het heel druk met bedienen, ze werd er helemaal door in beslag genomen (accaparée staat er in het Frans) . En vanaf dat ogenblik loopt het mis.

Het zorgen voor eten en drank is geen vrije keuze, het is voor Marta een verplichting. Ze is er van overtuigd dat het zo hoort, het zo moet. Als je gasten ontvangt moet er eerst gewerkt worden, dat is de regel die Marta volgt.

En er is nog een regel die hoort bij het ontvangen van gasten in het huis van Marta. Haar zus moet helpen bij het werk van bedienen, bij de zorg voor eten en drank. Marta neemt het initiatief, Maria helpt, zo hebben ze elk hun plaats.

Bovendien is het ook de gewoonte dat de gast alle aandacht geeft aan de vrouw die ontvangt, aan Marta dus.

Je ziet de bui dus al hangen: Marta doet wat ze moet doen, maar de twee andere personages gedragen zich niet volgens ~~haar~~ de regels. Dat is voor haar erg lastig. De taakverdeling is zo opgebouwd dat elk een deel van de lasten moet dragen. Dat patroon - het is niet eerlijk dat ik méér lasten zou moeten dragen dan jij - evenredigheid - is voor Marta blijkbaar zeer belangrijk. En niet alleen voor haar: de meeste mensen leven en werken volgens dat patroon.

Marta wordt boos, ze is haar blijdschap bij het ontvangen van een gast totaal vergeten. Ze is niet alleen boos op haar zus, ze is zelfs boos op de gast zelf. Ze stuurt hem een verwijt: Laat het u koud dat mijn zuster mij alleen laat bedienen? De vreugde om een gast te mogen ontvangen is totaal verdwenen.

Jezus kan moeilijk anders dan er iets op te zeggen: Je maakt je bezorgd en druk over vele dingen, maar slechts één ding is nodig.

Wat zou dat dan wel zijn, dat één ding? Aandacht voor de gast. Dat was Marta even vergeten. Ze maakte zich druk over haar positie, over de regels die zij wél volgde maar de anderen niet.

Gastvrijheid toont zich op verschillende manieren. De gast iets te eten en te drinken geven, dat is één manier. Luisteren naar zijn verhaal is een andere manier. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de gast alle aandacht krijgt, centraal mag staan.

De vertaling in het Frans van het woord gast is hetzelfde als van het woord gastheer: hôte. Misschien geeft ons dat een hint: er is pas echte gastvrijheid als de gast ook een beetje de heer mag zijn, de gast-heer.

Het schilderij is van Jan Vermeer van Delft, olie op doek, 1654-55

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Taal van het hart

2010-06-29T22:41:00.000+02:00

Gedurende een kleine week waren afgevaardigden uit zowat alle vakbonden in de wereld in Vancouver (Canada) bijeen om afspraken te maken voor de komende vier jaren.

De aandacht van de ongeveer 1300 aanwezigen was niet enkel gericht op de vakbondsthema's. Tussen de bedrijven door was er ook veel interesse voor de wereldbeker voetbal.

Net zoals het congres is de wereldbeker voetbal een wereldgebeurtenis, is het een samenkomst van mensen uit alle hoeken van de wereld. De sfeer op beide evenementen is ook gelijkend : intensief, multicultureel, ernstig, maar ook vol van onvergetelijke contacten.

Verschillend ook: geen schare TV-zenders op het vakbondscongres, geen commerciële reclame, geen miljoenen dollar sponsorgeld.

Maar de twee evenementen hebben allicht ook gemeen dat ze een beetje 'artificieel' zijn. Niet echt. Niet zoals het normale leven van elke dag. Dat mag natuurlijk, dat is zelfs goed. We hebben er immers nood aan om af en toe wat afstand te nemen. Om een beter zicht te krijgen op wat ons bezig houdt. De bomen en het bos. Fenomenen begrijpen. Lijnen zien.

Daarvoor hebben we woorden nodig, taal. De taal van een congres is genuanceerd, overdacht, moeilijker. Want ze spreekt over mensen en hun rechten, hun ontwikkelingen, hun kansen, over de manier waarop ze kunnen samenwerken en zich organiseren. Over werk en economisch beleid, over niet uitsluiten.

De taal van de wereldbeker is heel anders. Ze is eenvoudiger, wit-zwart. Een taal van winnen en verliezen, van doorgaan of naar huis gestuurd worden. Van goed of slecht. Ze is een verdelende, uitsluitende taal.

Met welke taal gaan de meer dan duizend vakbondsmensen nu terug aan de slag als ze weer in eigen land zijn, terug in 'the real world'? Welke taal gaan ze gebruiken om de economische problemen te bespreken, om uitwegen te zoeken uit de crisis?

Zal het de taal zijn van het congres, gericht op overleg, luisteren, rekening houden, menselijkheid en respect? Of zal het de taal zijn die 's avonds en tijdens de pauzes op TV werd gebruikt, een taal van winnen en verliezen? Zal het een taal zijn van scheiden en wegzenden, of een taal van samenbrengen en verenigen?

Sta me toe om deze vraag toch te stellen, als de taal van het verstand niet dezelfde is als de taal van het hart.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Anderen doen het ook ...

2010-06-08T22:08:00.005+02:00

Eerlijk nadenken over het kwaad in de wereld is sedert de Holocaust niet zo eenvoudig meer. Iedereen is het erover eens dat het kwaad van de Holocaust alle denkbare perken ver te buiten is gegaan.

Het gevolg is dat het kwaad gradaties heeft gekregen. Veel kwaad krijgt vandaag een 'lichtere' kwalificatie: er is meestal wel erger kwaad te bedenken, meer zelfs, erger kwaad is realiteit geweest.

Dit is een gevaarlijke evolutie, alsof er - sedert de Holocaust - een kwaad mogelijk is dat 'niet zo ernstig is', dat misschien in bepaalde situaties te dulden is.

Het ergere kwaad - het ergste kwaad - dat anderen aanricht(t)en en/of dat we zelf hebben moeten ondergaan, wordt als excuus gebruikt om het eigen 'lichtere' kwaad te minimaliseren. Het kwaad van Abu Graib ? Vergelijk dat eens met wat in Darfour gebeurd is ! Kijk eens wat Al Qaeda met zijn gegijzelden doet !

Susan Neiman citeert in haar boek 'Morele Helderheid - Goed en Kwaad in de 21ste Eeuw' de Bulgaars-Franse criticus Tsvetan Todorov:

Joden zouden hun aandacht moeten richten op de universaliteit van de Holocaust, en Duitsers zouden hun aandacht juist moeten richten op de uniciteit ervan.

Ze verduidelijkt verder:

Als Duitsers en Oostenrijkers hun aandacht richten op genocide als universeel verschijnsel is dat een manier om hun eigen verantwoordelijkheid te ontlopen; als joden datzelfde doen, is dat juist een manier om zelf ook verantwoordelijkheid te nemen.

Neiman noemt dit de toepassing van iets wat we al op de kleuterschool leren. Niet ver van ons bed dus!

Todorovs principe is een andere manier om te zeggen dat we moreel verplicht zijn eerst onze eigen rommel op te ruimen. Of de rommel die je zusje heeft gemaakt nou groter is dan je eigen rommel of niet, in eerste instantie is dat niet jouw zaak. Het is een lesje dat we onze kinderen al vroeg (proberen te) leren.

Het is niet omdat er erger kwaad te bedenken is, dat mijn 'minder' kwaad geen kwaad zou zijn.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Minder auto's

2010-05-24T20:27:00.005+02:00

Eerder heb ik al eens iets geschreven over De Lijn, de maatschappij die mij dagelijks naar het werk brengt. Dankzij De Lijn heb ik ongeveer drie jaar geleden mijn auto bedankt voor bewezen diensten. Eén auto voor de deur van ons huis volstaat. Ik heb het mij nog geen moment beklaagd, integendeel!

In De Tijd van zaterdag 22 mei las ik een interview met Kris Peeters, niet de minister, maar de Antwerpse mobiliteitsfilosoof die zopas een boek heeft gepubliceerd 'De file voorbij, afscheid van het automobilisme'. De titel in De Tijd was veelzeggend: 'We zijn gedoemd om onszelf kapot te rijden'. Zijn er teveel auto's ?

Kris Peeters heeft opgemerkt dat we een heel bizarre relatie hebben met onze auto's.

Waarom aanvaarden we 995 doden per jaar op onze wegen als collateral dammage, maar staat het hele land op z'n kop als er 18 doden vallen bij een treinramp zoals in Buizingen, minder dan elke week op de weg? (...)

De auto is onze eigen westerse versie van de heilige koe. Ondanks alles - files, milieuoverlast, verkeersdoden - blijven we hem als een godswonder vereren. We behandelen hem als een volwaardig gezinslid, met een wekelijkse wasbeurt, een eigen verwarmde kamer en zelfs - bij ongeveer een op de vijf chauffeurs - een koosnaampje. (...)

We moeten ons niet langer de vraag stellen: waar gaan we al onze auto's blijven kwijtraken? Maar: willen we wel zoveel auto's? Waartoe dienen die eigenlijk?

Auto's zijn niet zoiets als telefoons. Zolang slechts weinig mensen een telefoon hebben is het eigenlijk niet interessant om zelf een telefoon te hebben. Een telefoon wordt pas nuttig als vele mensen er een hebben, liefst bijna iedereen. Voor de auto geldt een andere wetmatigheid.

Auto's zijn paradoxaal genoeg het slachtoffer van hun eigen succes. Hoe meer auto's er zijn, hoe zwakker hun sterktes worden, en hoe sterker hun zwaktes. Onze mobiliteit, onze autonomie en onze tijdswinst nemen af. De vervuiling, de onveiligheid en de kosten nemen toe. Dat zal altijd zo zijn, dat is onvermijdelijk. En toch blijven we pogingen doen om het automobilisme te redden. Tegen beter weten in, desnoods. (...)

In Stockholm en Londen voerden ze het rekeningrijden in, in plaats van nieuwe wegen aan te leggen. Eerst was bijna iedereen radicaal tegen - nu zijn de meeste mensen helemaal mee. Het aantal auto's daalde, de lucht werd schoner, de ongevallen namen af, en de middenstand begon te floreren als nooit tevoren. Dié richting moeten we uit. Niet meer, maar mínder wegen.

Wow, moedig gesproken! Een prima aanzet om eens diep na te denken, er zijn blijkbaar mogelijkheden om onze mobiliteit anders te bekijken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Wat de dingen kosten

2010-05-23T09:23:00.004+02:00

Het is natuurlijk geen toeval dat in De Standaard van zaterdag 22 mei een essay staat van Tony Judt (foto), een Britse historicus geboren in 1948. Omdat die man zinnige dingen weet te vertellen over de problemen in onze samenleving, wat de oorzaken zijn en hoe het voor de toekomst beter kan.

Het is iets wat ons vandaag sterk bezig houdt. We hebben het gevoel dat laatste crisissen niet zomaar een incident de parcours zijn, dat er iets structureels fout zit.

Er is iets grondig mis met onze manier van leven. Dertig jaar lang hebben we de jacht op materieel gewin als een deugd beschouwd. Het is het enige collectieve streefdoel dat we nog hebben. We weten wat de dingen kosten, maar we hebben geen idee meer wat ze waard zijn. We vragen ons niet langer af of een wet of een vonnis eerlijk, rechtvaardig of juist is; en of ze bijdragen tot een betere maatschappij of een betere wereld. Ooit waren dat de politieke vragen, ook al waren ze niet makkelijk te beantwoorden. We moeten die vragen opnieuw leren te stellen.
Het hedendaagse materialisme en egoïsme zitten niet ingebakken in de mens. Veel van wat vandaag vanzelfsprekend lijkt - de obsessie met het creëren van rijkdom, de cultus van privatiseringen en de privésector, de groeiende ongelijkheid - dateert uit de jaren 1980. Net als de retoriek waarmee die fenomenen gepaard gaan: de kritiekloze bewondering voor een onbegrensde vrije markt, de minachting voor de publieke sector en het waandenkbeeld van de onbeperkte groei. Zo kunnen we niet blijven doorgaan.

Voor Tony Judt is het erg belangrijk om terug een sterkere overheid te creëren, met aandacht voor het algemeen belang. Voor zo'n discours is het moeilijk vele aanhangers te vinden, ook al is de laatste twee jaren de overheid onmisbaar gebleken. Waarom is er die weerzin tegen de overheid? Hoeveel willen we, zelf en als samenleving, investeren in het algemeen belang?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Idealisme ?

2010-05-22T08:58:00.010+02:00

Meer dan eens ervaren we dat de wereld niet is zoals we hem zouden wensen. Idealen uit onze jeugd zijn stuk gevallen of belachelijk gemaakt.

'Welcome in the real world' wordt ons dan gezegd. Door realisten, slimme mensen die met schijnbaar alle gemak hun idealen achter zich hebben gelaten, de wereld ~~als het hen uitkomt~~ nemen zoals hij is en verkondigen dat de geschiedenis geleerd heeft dat het naïef is te denken dat de mensen goed zijn.

We kennen de teleurstelling van de onbereikbaarheid van een aantal idealen. Maar moet dat dan betekenen dat we ze beter opgeven ? Is het realisme de uitweg ? Realisme in alle soorten: berusting, gelatenheid, cynisme, laksheid...

Het is een evolutie in elke mens : als jongere hebben we veel vertrouwen, in de wereld en in onszelf, en we ervaren onze mogelijkheden - ook om de wereld te verbeteren - als onbegrensd. Aan het begin van de volwassenheid slaat dat vertrouwen om, ongenuanceerd weliswaar: de begrensdheid en beperktheden van onszelf en de wereld zijn confronterend.

Stopt het dan ? Het is een vraag die doorheen heel de mensengeschiedenis gesteld is. Is idealisme naïef, enkel voor de jeugd en de dwazen ? Of is er ergens toch een reden te vinden om ook als volwassene, als normale intelligente persoon een idealist te blijven ? Mag het idealisme een plaats krijgen, ook bij de volwassenen ?

Susan Neiman antwoordt nadrukkelijk JA op deze vraag in haar boek Morele Helderheid - Goed en Kwaad in de 21ste eeuw. En als hoogleraar filosofie weet zij het ook te argumenteren. Een ganse reeks filosofen hebben hun tanden gezet in de kwestie, en Susan Neiman weet dat op een uitzonderlijk boeiende en bijna strijdlustige manier op papier te zetten.

De meest zinnige antwoorden komen volgens haar van de grote filosoof Kant, geboren in 1724 in Koningsbergen aan de Baltische zee.

In zijn visie is de weg naar volwassenheid niet alleen ontzagwekkend, maar vaak ook tragisch. Volwassenen bewandelen het smalle pad tussen hoop en wanhoop, en de erkenning dat dit met vallen en opstaan gebeurt, behoedt deze visie voor sentimentaliteit of kitsch. (Je bereikt niet altijd wat je wilt, en dat is cruciaal.) Het is juist zaak de idealen uit onze jeugd niet op te geven. Deze zijn nu evenmin naïef als ze toen waren; wat we moeten opgeven is het naïeve geloof dat ze volledig vervuld kunnen worden. De kloof die loopt tussen het zijn en het moeten is te diep om ooit volledig te worden overbrugd, maar waar we wel op kunnen hopen, is deze te versmallen. (...)
Leven tussen ideaal en werkelijkheid eist voortdurende eerlijkheid en moed, waarbij velen zullen falen.

Ik doe hier geweldig onrecht aan de genuanceerde uiteenzettingen in het boek, maar ik geniet dermate van de manier waarop Susan Neiman de cynici en sceptici genadeloos op hun zwaktes wijst dat ik er wel iets over moest schrijven.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Niet roofzuchtig en egoïstisch...

2010-05-19T21:15:00.008+02:00

Het is een opluchting als ik in de krant nog eens hoopvol nieuws kan lezen.

We sukkelen van energiecrisis naar voedselcrisis, van bankencrisis naar eurocrisis. Ondertussen stapelen de schulden zich op en zeggen slimme mensen dat we moeten blijven consumeren. We willen behouden wat bestaat, maar dat kost handenvol (geleend) geld.

Zijn we goed bezig door koppig vast te houden aan de huidige manier waarop we de economie organiseren ?

De Tijd van zaterdag 15 mei gaf me weer wat perspectief. Ik las een lang interview met Jeremy Rifkin, een Amerikaans econoom en futuristisch denker. Hij zet de zaken scherp: we kunnen niet verder met een denkschema gebaseerd op 'ieder voor zich'.

We zijn geworden wat we denken dat we zijn. Maar, als dàt is wat we zijn - rationeel, berekend, utilitair, competitief, roofzuchtig, materialistisch, egoïstisch, hedonistisch en libidogedreven - dan zijn we ten dode opgeschreven. Hoe in godsnaam gaan 6,8 miljard mensen samen een geciviliseerde globale maatschappij creëren gebaseerd op rechtvaardigheid en duurzaamheid als dàt onze natuur is? (...)

Eigenlijk hebben we onszelf al die tijd een rad voor de ogen gedraaid. De mens is lang niet dat zelfzuchtige rationele wezen waar hij al 200 jaar voor versleten wordt. Dat blijken secundaire drijfveren te zijn. In ons diepste zijn we empathisch en sociaal (...).

We zijn homo empathicus, naast homo sapiens. Dat stelt ons in staat tot solidariteit: het besef dat we allemaal kwetsbaar, fragiel en sterfelijk zijn.

Jeremy Rifkin heeft een boek geschreven, The Empathic Civilization. The Race to Global Consciousness in a World in Crisis.

The Race - Rifkin vindt dat de tijd dringt, ook al weet hij dat het een hele uitdaging is om op korte tijd (40 jaar - één generatie) een andere manier van denken te realiseren.

Dit is een kwestie van nieuwe politiek. Het gaat niet meer over links versus rechts. De nieuwe breuklijn is er een tussen generaties. Of liever: tussen een patriottische, gecentraliseerde, ouderwetse, topdown manier van denken, opvoeden en leiden, tegenover de benadering van de internetgeneratie die denkt in termen van samenwerken, delen, decentraliseren en transparantie. Voor onze kinderen is dat laatste een natuurlijke manier van werken. De uitdaging is nu dat we ons er allemaal voor openstellen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Het algemeen belang

2010-05-16T09:09:00.006+02:00

Wordt de maatschappij beter van wat we doen ? Deze vraag moeten we ons wat vaker stellen.

Dat lees ik in De Standaard van zaterdag 16 mei in een tekst van Geert Buelens, schrijver en hoogleraar Nederlandse letterkunde in Utrecht:

Er is één criterium, één basisregel zo banaal dat onze leiders in politiek, economie, media en onderwijs hem al te vaak ongestraft hebben kunnen vergeten. Dat criterium is: wordt de maatschappij beter van wat we doen?

Wanneer (...) ook in ons land de kloof tussen rijk en arm systematisch toeneemt, dan is dat omdat er maatregelen zijn genomen, vrijheden toegestaan die niet de samenleving als geheel ten goede zijn gekomen maar slechts enkelingen.

Dit zal snel weerlegd worden met: het is niet mogelijk om voor iedereen goed te doen. Maar dat mag volgens mij niet betekenen dat het niet voortdurend nagestreefd zou moeten worden. Ook al lukt het niet altijd. Ik lees verder:

Ook wanneer het over de media gaat, zou die ene vraag centraal moeten staan: 'wordt de samenleving hier beter van?'

Wanneer sociale, economische en ecologische problemen onze dringende aandacht vragen, hoe verantwoord is het dan om homepages van nieuwssites en frontpagina's van kranten systematisch te vullen met faits divers? Wie heeft er baat bij wanneer op het publieke forum week na week steekvlamjournalistiek het haalt op analyses die naar de kern van actuele problemen trachten te boren ?

Geert Buelens geeft geen antwoord op de vragen die hij stelt. Ik veronderstel dat het antwoord vaak zal zijn: omdat er geld mee te verdienen valt.

Ik herinner me enkele lessen op de universiteit over het algemeen belang. Toen was de vraagstelling omgekeerd: hoever mag je gaan in het nastreven van het algemeen belang - het ging toen over al dan niet verplichte inenting tegen de pokken -, als dat ten koste gaat van het persoonlijk belang van enkelen?

De tijden zijn blijkbaar veranderd. Nu zijn we kampioen geworden in het camoufleren van ons eigen belang, nu bespreken we hoe we het eigenbelang kunnen voorstellen als een zaak van algemeen belang...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Mensen van de hemel

2010-05-14T21:10:00.004+02:00

Gisteren was het feest van Hemelvaart. Oscar van den Boogaard schreef er iets over in De Standaard van vrijdag 14 mei:

Hemelvaart? Ik kan me niet meer herinneren wat ik er op school over heb geleerd en mijn ouders hadden ook niet het talent om mij veel bij te brengen. (...)

Gelukkig bestaat er iemand zoals Anselm Grün die in staat is om uitgesleten rituelen nieuw leven in te blazen. In zijn boek 50 persoonlijk rituelen, ankers voor de ziel beschrijft de benedictijnermonnik het belang van rituelen. Ze geven het leven structuur, ze geven het leven diepgang en kleur, ze stellen de mens in staat zelf te leven in plaats te worden geleefd, ze verdiepen onderlinge relaties, maar bovenal maken rituelen je duidelijk dat je je leven ten overstaan van god en met god leeft. (...)

Hemelvaartdag typeert de benedictijnermonnik als de dag om je voor te stellen dat de hemel in jou is. 'We zijn niet slechts mensen van deze aarde, maar mensen van de hemel. Niemand kan ons opsluiten in de benauwdheid van het leven. Het is een uitgestrektheid in ons die niemand ons kan afnemen.' Kijk, daar heeft een mens wat aan.

Geloof en spiritualiteit worden niet overgebracht door onbewuste ouders of verkrampte geestelijken, maar door mensen met diep psychologisch inzicht en verbeeldingskracht.

Ja, daar kan ik alleen op zeggen: Amen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De essentie van Europeaan zijn

2010-05-11T20:51:00.006+02:00

Wij zijn opgevoed en naar school gegaan met de opdracht enkele vreemde talen te leren. Elke taal was / is een venster op de wereld.

Dat is een prima reden om een taal te leren. Ons land is klein, als we onze arm uitstrekken zitten we bijna aan de landsgrens. We komen met onze buurlanden vaak in contact en we hebben er dus ook veel belang bij hun taal te kennen.

Voor grote landen (Frankrijk, Engeland, Duitsland, Italië, Spanje...) zou dat goede argument wel eens omgekeerd kunnen werken. De kans om met buren uit een ander land in gesprek te komen is veel kleiner. Dus, zo blijkt uit mijn ervaring, is de talenkennis van de inwoners van grote landen eerder beperkt. Alsof ze daar vinden dat het niet nodig is: alles is in ruime mate in eigen land te vinden, films, muziek, boeken, toestellen, natuur, cultuur is er naar eigen smaak en stijl voldoende voorradig.

Er is echter nog een ander argument om andere talen te leren. Oscar van den Boogaard heeft een wekelijkse column in De Standaard, en op vrijdag 7 mei las ik zijn gefilosofeer naar aanleiding van een nieuwe Nederlandse vertaling van de Ilias van Homerus.

Wie denkt dat zijn taal de enige taal is, is een gevaarlijk mens. De meeste Engelstaligen denken dat hun taal universeel is en dat daarom ook hun denken dat is. Dat hoe zij iets zeggen niet op een andere manier gezegd kan worden. Dat wat zij denken dat iets betekent niet iets anders kan betekenen. En dat wie een vreemde taal spreekt een vreemdeling is met vreemde gedachten.
De essentie van Europeaan zijn, is om te kunnen vertalen, verschillen tussen mensen te zien en te aanvaarden. Genuanceerd te denken. Misschien niet zo eenduidig, en vol twijfels, maar wel bedachtzaam en volwaardig. Misschien trager, moeizamer, maar wel breed.

Het zijn geen praktische redenen die van den Boogaard aanhaalt om meerdere talen te kennen, het zijn belangrijke redenen: verschillen tussen mensen zien en aanvaarden, genuanceerd denken, bedachtzaam.

De echte Europeaan koestert de verschillen. Dat er zovele talen in Europa zijn is misschien niet erg praktisch, economisch gesproken. Maar overigens moeten we beseffen dat het een zegen is.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Straffen voor de vrede ?

2010-05-09T09:41:00.009+02:00

In De Standaard van zaterdag 8 mei staat een foto van Angela Merkel, streng kijkend. Volgens het bijschrift is ze gemaakt (de foto) na de goedkeuring door het Duitse Parlement van het steunplan voor Griekenland.

In de voorbije dagen is de financiële toestand van Griekenland verder verslechterd, is het probleem uitgedeind naar Spanje en Portugal, en staat bovendien de euro in zijn geheel onder druk.

De onmacht van de Europese leiders om deze ernstige bedreiging op een gepaste manier aan te pakken is ontluisterend.

Ik beschreef het probleem al in februari, hoe een aantal regeringsleiders het niet over het hart krijgt om solidair te zijn. Trots, superioriteitsgevoel en betwerigheid staan in de weg van generositeit. Strengheid en orthodoxie moeten ten koste van alles overeind blijven. Griekenland mag niet zomaar geholpen worden. Fout gedrag - ook al is er berouw en bekering - mag niet ongestraft gelaten worden. Helpen is soft, voor zwakkelingen.

Griekenland moet eerst door het stof kruipen, moet draconische bezuinigingen doorvoeren, en moet alle hulp die het nu krijgt met een dikke interest terugbetalen : de harde aanpak.

Ik sta versteld. Is dit het voorbeeld onze leiders geven ? Moeten we thuis, in onze klas, in onze familie, in onze buurt, in onze onderneming op deze wijze de verloren zoon aanpakken ?

Het Belgisch parlement heeft 1 miljard hulp voor Griekenland goedgekeurd. 'We verdienen er aan', zei onze minister van Financiën. 'België leent het geld aan 1,5% interest, en we vragen er aan Griekenland 5% voor.' Is dit hulp ? Dit is volgens mij eerder profiteren van andermans problemen.

Verbazend is bovendien hoe dit ganse schouwspel Europa in zijn geheel ernstig benadeelt. Er wordt nu ook al tegen andere landen gespeculeerd, en de euro verliest in waarde aan een sneltempo. De hoeveelheid geld die nodig is om Griekenland te helpen stijgt met de dag.

Het is een bekend fenomeen in de psychologie : iemand die vindt dat een ander moet gestraft worden is bereid om daar zelf nadelige gevolgen van te dragen, zo groot is de drang om te straffen.

De huidige premier van Griekenland is blijkbaar de eerste die het aandurft om de financiën van zijn land op orde te zetten. Hij verdient dus alle steun van Europa, want een dergelijke operatie kost veel moeite. Het is onbegrijpelijk, maar het tegendeel gebeurt.

Europa had onmiddellijk - maanden geleden - de nodige hulp moeten geven. Zoals het ook - eind 2008 op één weekend - alle schuiven leegmaakte om de banken te redden. Eerst helpen, en pas daarna, binnenskamers, een hartig woordje spreken.

De Europese Unie is geen eenvoudige constructie. Ze kan enkel functioneren en groeien als haar leiders - vandaag zijn dat nog steeds de regeringsleiders van de lidstaten - leren hoe ze met elkaar moeten omgaan, als gelijken, vooral in kwade dagen. Hun klassieke gereedschapskist is niet echt nuttig : macht, afdreigen, beschuldigen, straffen...

In moeilijke periodes eensgezindheid tonen en zonder veel complimenten solidaire hulp geven, zeker als het eigen volk roept om 'straffen', vereist besluitvaardigheid gebaseerd op bescheidenheid en vertrouwen.

Oorspronkelijk is Europa gedroomd - en gerealiseerd - om oorlogen onder mekaar onmogelijk te maken. Economische samenwerking is daartoe een krachtig middel gebleken. Nu de economie in zwaar weer verzeild is komt het eigenbelang terug op de voorgrond.

De oude demonen zie ik nog niet zo snel terug opduiken. Maar vrede is iets waar alle dagen aan gewerkt moet worden, in politieke structuren en in de harten van mensen. De economie was daarvoor een middel. Het is ondertussen een doel geworden, en de vrede is gedegradeerd tot een automatisch bijproduct. Let op : denken dat vrede automatisch komt is een misverstand.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Schuldigen zoeken

2010-03-04T20:16:00.006+01:00

In een technisch ingewikkelde samenleving kan er al wel eens wat mislopen. De besneeuwde wegen zijn niet op tijd met zout bestrooid, zodat de ochtendspits in de soep draait. Een gaslek op een bouwwerf in Ghislenghien heeft in 2005 rampzalige gevolgen. Het zware treinongeval in Buizingen had misschien kunnen vermeden worden met een beter veiligheidssysteem op elke trein. Bankiers hebben risico's genomen die het financieel systeem in de wereld ernstig beschadigd hebben.

Opvallend is dat telkens ijverig gezocht wordt naar wat er is fout gegaan en vooral naar de schuldige: wie heeft een fout gemaakt ?

De kranten worden gevuld met een zoektocht naar mogelijke schuldigen. Moeten er koppen rollen ? Het woord 'zondebok' is niet uit de lucht. In het Oude Testament gebruikte men een bok die geofferd werd of - symbolisch - met zonden beladen de woestijn werd ingestuurd. Dat was al een vooruitgang ! In nog oudere tijden werden mensen geofferd om de goden terug gunstig te stemmen. Soms heb ik de indruk dat we nu terugkeren naar die hele oude tijd.

De kranten worden daarentegen niet gevuld met een zoektocht naar een snelle en adequate oplossing van het probleem, of naar mogelijkheden om het probleem in de toekomst te voorkomen. Dat is blijkbaar niet interessant. Of te moeilijk.

In normale omstandigheden kan alles perfect verlopen. Als dat niet het geval is heeft iemand een fout gemaakt. Die moet gestraft worden omdat ons leven gestoord werd. Wij willen dat elke mens perfect gedrag vertoont, geen fouten maakt. Wat niet perfect is moet verwijderd worden, wie fouten maakt moet verwijderd worden.

Vele bedrijven en organisaties weten nochtans al heel lang dat het zoeken naar zondebokken en schuldigen zeer nefast is. Fouten kunnen altijd gebeuren, maar dat betekent niet dat er dan ook genadeloos naar een schuldige moet gezocht worden. Een terreurbewind dat zoekt naar schuldigen zal snel ten onder gaan omdat niemand nog zal durven bewegen uit angst een fout te begaan. Fouten die toch gebeuren zullen verstopt en verzwegen worden.

Rik Torfs schrijft in De Standaard van donderdag 4 maart :

Fouten worden niet langer vergeven. Vergiffenis schenken geldt als morele zwakheid, omdat op die manier de indruk ontstaat dat de fout wordt gerelativeerd. (...)
Wij zijn geruisloos in een samenleving terechtgekomen die liever het kwade bestraft dan het goede beloont. Die het vermijden van fouten belangrijker vindt dan het tot stand brengen van iets moois en iets duurzaams.

Een correcte houding ten opzichte van fouten en vergissingen is er een van grote aandacht en interesse, zonder beschuldigingen. Elke fout of mislukking is immers een kans tot verbetering. Die verbetering kan echter enkel slagen als niemand zich bedreigd voelt en vrijuit kan spreken over elke mogelijke oorzaak van de fout of mislukking. In een dergelijk klimaat gaat er geen energie verloren in het zoeken van zondebokken of het doorschuiven van zwartepieten.

Ervoor kiezen om het niet-perfecte te verwijderen is een doodlopende keuze. Tot dat inzicht zijn wel al gekomen voor de dingen. We gooien niet meer achteloos weg wat ons niet past. We zoeken naar intelligente oplossingen voor hergebruik. Met mensen die niet perfect zijn ligt het moeilijker. Wellicht is dat omdat we zelf zo perfect zijn...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Except that which makes life worthwile

2010-02-18T20:00:00.002+01:00

Het gaat niet goed met de economie in de wereld. Dat is duidelijk te merken aan de werkloosheid die in de hoogte schiet, aan de vele bedrijven die het erg moeilijk hebben en soms moeten sluiten. Al wie een beetje economie gestudeerd heeft zal zeggen dat 'de groei' van de economie is stilgevallen, zelfs achteruit gaat. De cijfers staan elke dag in de krant : percentages van groei of inkrimping van het Bruto Nationaal Product.

Steeds méér deskundigen zeggen echter dat het cijfer van het 'Bruto Nationaal Product' niet meer aangepast is aan de nieuwe inzichten : we willen niet alleen welvaart, we willen ook welzijn. Geluk drukt zich niet in geld uit.

Toevallig stootte ik vandaag op een toespraak van Robert Kennedy (broer van de president John Kennedy) van 1968. Toen al plaatste hij vraagtekens, méér dan veertig jaar geleden.

Our Gross National Product, now, is over $800 billion dollars a year, but that Gross National Product - if we judge the United States of America by that - that Gross National Product counts air pollution and cigarette advertising, and ambulances to clear our highways of carnage. It counts special locks for our doors and the jails for the people who break them. It counts the destruction of the redwood and the loss of our natural wonder in chaotic sprawl. It counts napalm and counts nuclear warheads and armored cars for the police to fight the riots in our cities. It counts Whitman's rifle and Speck's knife, and the television programs which glorify violence in order to sell toys to our children. Yet the gross national product does not allow for the health of our children, the quality of their education or the joy of their play. It does not include the beauty of our poetry or the strength of our marriages, the intelligence of our public debate or the integrity of our public officials. It measures neither our wit nor our courage, neither our wisdom nor our learning, neither our compassion nor our devotion to our country, it measures everything in short, except that which makes life worthwhile.

Hoe lang nog gaan we de groei uitdrukken in het cijfer Bruto Nationaal Product? Hoe lang nog gaan we onze welvaart louter in geld uitdrukken ? Het BNP telt wel de luchtvervuiling en publiciteit voor sigaretten, de speciale sloten op onze deuren en de gevangenissen voor wie die sloten breekt... Maar het telt niet de gezondheid van onze kinderen, de kwaliteit van ons onderwijs, de schoonheid van onze gedichten...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

EURO - EYPO

2010-02-16T07:44:00.008+01:00

Hoe sterk is de Europese Unie ? Financiële speculanten - eigenlijk is dat nog een te vriendelijk woord voor deze groep mensen - vallen op dit ogenblik de staatsfinanciën aan van een aantal Zuid-Europese landen. Uitsluitend om redenen van eigen winstbejag drijven ze de staatsschuld van onder meer Griekenland de hoogte in. Griekenland wordt gedwongen om steeds hogere interesten te betalen op zijn leningen.

De andere landen van de Unie zien dit niet graag gebeuren. Allemaal worden ze immers – zijdelings – getroffen door deze speculatie omdat die de waarde van de euro verzwakt.

De speculatie tegen Griekenland heeft een reden. De Griekse overheid heeft jarenlang haar boekhouding vervalst om verliezen en problemen te verdoezelen. De huidige premier speelt nu open kaart en wil de situatie in alle transparantie terug rechttrekken. Hij krijgt veel tegenwind van de eigen bevolking want er moet bezuinigd worden. En de speculanten ruiken winst: aan een zwakke overheid kunnen ze veel geld verdienen.

Wat doen de andere Europese landen? Zij moeten kiezen: Griekenland uit de boot laten vallen ofwel het in de boot houden. Een verscheurende keuze blijkbaar, omdat Griekenland geen goede leerling is geweest in de Europese klas, meer zelfs, het heeft vals gespeeld.

Dat is een doorn in het oog van de sterkere landen, die trots voortvaren op een kompas dat vervuld is van de eigen goedheid en morele waarden.

Zo schrijft David De Cremer (hoogleraar business-ethiek in Rotterdam) in De Standaard van dinsdag 16 februari.

We zijn ervan overtuigd dat ons goed gedrag navolging en wederkerigheid verdient. Enkel dan zijn we bereid om over de brug te komen en onze medeburgers in het Europese landschap financieel verder te helpen.

Ook al zou een catastrofe in Griekenland erge schade toebrengen aan Europa, onze trots en onze eigenwaarde vinden we blijkbaar belangrijker. Eerst moet de ander een lesje geleerd worden. Heel herkenbaar, maar het is triest als zelfs onze leiders dat gedrag vertonen.

We vinden het erg moeilijk om iemand te helpen die zichzelf in nesten heeft gewerkt, zeker als het iemand is die we zeer goed kennen. Maar we zijn toch allen samen één unie ? Op onze euro-biljetten staat niet alleen EURO geschreven, maar ook EYPO. Gaan we deze Griekse letters uitwissen ? Met 27 landen hebben we aan mekaar trouw beloofd. Ook in kwade dagen ?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Een betere wereld

2010-02-14T20:38:00.007+01:00

In november 2008 schreef ik 'Sloop de klaagmuur', een kort bericht over het boek Een betere wereld van Will Bowen. Met paarse armbanden wil hij het gemopper en geklaag, het roddelen en kritiek geven uit de wereld helpen. Als je jezelf betrapt op klagen of roddelen dan moet je het bandje wisselen van pols. Het streefdoel is om het bandje gedurende 21 dagen niet te hoeven verwisselen.

In november 2008 waren er al 5,7 miljoen bandjes verkocht. Vandaag staat de teller op 6,2 miljoen. Naar aanleiding van de nakende publicatie van een vervolg op het boek schrijft Filip Huysegems in De Standaard van zaterdag 13 februari een essay over optimisme.

Huysegems heeft nog enkele belangrijke inzichten genoteerd.

Echt optimisme is afwezigheid van angst. Want je hebt altijd een keuze: positief dan wel negatief, vertrouwen dan wel angst.

Het is een onomstootbaar ervaringsgegeven: wie optimistisch is, zal verhoudingsgewijs meer positieve dingen op zijn pad vinden.

Optimisme heeft niets te maken met omstandigheden. Het is een keuze.

Die armbandjesaffaire is zo gek nog niet. Professor Dirk Hermans (KULeuven) : 'We zijn allemaal nogal snel met kritiek. Na elk 'ja' volgt algauw een 'maar'. Wat ik kan meegeven uit de psychologische literatuur is dat je voor elk negatief commentaar best vijf keer bekrachtigt. Dat wil zeggen dat kritiek het effectiefst is, indien ingebed in vijf positieve opmerkingen.'

Veel mensen vinden dat klagen en roddelen een opluchtend effect hebben. Will Bowen : 'Nee hoor, je maakt het alleen erger voor jezelf. Als je klaagt, zul je meer dingen krijgen om te klagen.' Professor Hermans : 'Mensen krijgen misschien het gevoel dat hun frustratie geventileerd is, maar dat is een kortetermijn effect. In termen van gedrag ben je juist een reactie aan het aanleren. Met andere woorden, je traint jezelf in de klaag- of agressierespons.'

Optimisme is geen waanidee. Het is een morele plicht.

Met dat laatste kan ik enkel volmondig instemmen. Dat het al eens belachelijk overkomt en naïef lijkt neem ik er van harte bij. Het gesprek zal soms pijnlijk stilvallen als de klager met zijn verhaal geen instemming of bevestiging krijgt. Gelukkig zijn er nog vele andere leuke dingen om over te praten.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Een epidemie is op komst !

2010-02-10T20:00:00.001+01:00

De WWO (Wereld Welzijns Organisatie), in het Frans OMB (Organisation Mondiale du Bien-être), heeft een waarschuwing rondgestuurd. Miljarden mensen zullen in de komende tien jaren besmet geraken. Ik heb dit bericht gelezen op een website en wil deze informatie natuurlijk zo snel mogelijk verspreiden. Misschien kan u ook helpen...

Une épidémie mondiale se propage à une allure vertigineuse.

L’OMB (Organisation Mondiale du Bien-être) prévoit que des milliards d'individus seront contaminés dans les dix ans à venir.

Voici les symptômes de cette terrible maladie :

1 - Tendance à se laisser guider par son intuition personnelle plutôt que d'agir sous la pression des peurs, des idées reçues et des conditionnements du passé ;

2 - Manque total d'intérêt pour le fait de juger les autres, de se juger soi-même et de s'intéresser à tout ce qui engendre des conflits ;

3 - Perte complète de la capacité à se faire du souci (l'un des symptômes les plus graves) ;

4 - Plaisir constant à apprécier les choses et les êtres tels qu'ils sont, disparition de l'habitude de vouloir changer les autres ;

5 - Désir intense de se transformer soi-même pour gérer positivement ses pensées, ses émotions, son corps physique, sa vie matérielle et son environnement afin de développer sans cesse ses potentiels de santé, de créativité et d'amour ;

6 - Attaques répétées de sourire, ce sourire qui dit « merci » et donne un sentiment d'unité et d'harmonie avec tout ce qui vit ;

7 - Ouverture sans cesse croissante à l'esprit d'enfance, à la simplicité, au rire et à la gaieté ;

8 - Moments de plus en plus fréquents de communication consciente avec son Âme, son Être... ce qui procure un sentiment de plénitude et de bonheur ;

9 - Plaisir de se comporter en personne qui apporte joie et lumière plutôt que critique ou indifférence ;

10 - Capacité à vivre seul, en couple, en famille et en société dans la fluidité et l'égalité, sans jouer ni les victimes, ni les bourreaux, ni les sauveurs ;

11 - Sentiment de se sentir responsable et heureux d'offrir au monde ses rêves d'un futur confiant, harmonieux et pacifique ;

12 - Acceptation totale de sa présence sur terre et volonté de choisir à chaque instant, le beau, le bon, le vrai et le vivant.

Si vous voulez continuer à vivre dans la peur, la dépendance, les conflits, la maladie et le conformisme, évitez tout contact avec des personnes présentant ces symptômes. Attention, cette maladie est extrêmement contagieuse !

Si vous présentez déjà des symptômes, sachez que votre état est probablement irréversible. Des traitements médicaux ou comportementaux peuvent faire disparaître momentanément quelques symptômes mais ne peuvent s'opposer à la progression inéluctable du mal. Aucun vaccin anti-bonheur n'existe.

Cette maladie du bonheur étant associée à un sentiment d'absence de la peur de mourir, un des piliers sur lequels s'est fondée la société matérialiste moderne, des troubles sociaux risquent de survenir... parmi lesquels : expressions de politesse inconsidérées, grèves de l'animosité et du besoin d'avoir raison, rassemblements de gens heureux pour chanter, danser et célébrer la vie, cercles de partage et de guérison, crises de fou-rire, séances de défoulement émotionnel collectives...

Ik hoop niet alleen dat dit bericht snel wordt rondgestuurd, maar dat de epidemie zelf ook een succesvolle verspreiding kent.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Het is wat het is

2010-01-30T18:33:00.006+01:00

Morgen, zondag 31 januari, lezen we in de kerk over de dorpsgenoten van Jezus. Ze kregen te horen van Jezus dat ze geen uitverkoren dorp waren. Ziedend van woede werden ze, zo beschrijft Lucas het. Ze wilden hem de ravijn induwen. Wat dacht hij wel, zoontje van de timmerman...

Woede, het bekruipt ons allemaal als we iets te horen krijgen dat ons helemaal niet aanstaat.

Nochtans, een andere mening is ook maar een mening. In theorie kunnen we dat wel beamen, maar soms vinden we dat onze mening de volledige waarheid is. En als die onbetwistbaar zekere waarheid door iemand wordt betwist, dan begint er iets te koken in ons.

Het is moeilijk om onze eigen waarheden louter te beschouwen als een mening zoals er nog meningen zijn.

Ik las onlangs een verhelderend gedicht van de Oostenrijkse dichter Erich Fried (1921 - 1988). Het past hier wonderwel!

Wat het is
Het is onzin, zegt het verstand
Het is wat het is, zegt de liefde
Het is tegenslag, zegt de berekening
Het is alleen maar pijn, zegt de angst
Het is uitzichtloos, zegt het inzicht
Het is wat het is, zegt de liefde
Het is belachelijk, zegt de trots
Het is lichtzinnig, zegt de voorzichtigheid
Het is onmogelijk, zegt de ervaring
Het is wat het is, zegt de liefde
(Erich Fried)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Daar is veel voor te zeggen

2010-01-29T20:25:00.007+01:00

Ik heb al enkele keren iets geschreven over problemen. Toevallig staat in De Standaard Letteren van vrijdag 29 januari een gedicht over Oneindig veel problemen, van Rutger Kopland.

Kopland (geboren in 1934) is van beroep psychiater, die moet er dus wel iets zinnigs kunnen over vertellen.

Oneindig veel problemen
Men zou het woord probleem moeten vermijden
om twee simpele redenen:
er zijn oneindig veel voorbeelden van problemen
die er niet zijn - ik kom hier op terug
er zijn even oneindig veel voorbeelden van problemen
die er wel zijn, maar niet zo worden genoemd -
ook hierop kom ik terug.
Alle gebeurtenissen bijvoorbeeld, ja alle,
om ons heen en in ons, ze zijn gebeurd
en men vraagt waarom.
Vergeef mij mijn enige antwoord: waarom niet?
Want alle gebeurtenissen zijn uitzonderingen op
al die regels volgens welke ze niet gebeuren.
Het is dus beter het woord probleem niet te gebruiken
want de problemen die er zijn en er niet zijn
zijn dezelfde.
Zo zou ik kunnen doorgaan tot ik ophoud.
Daar is veel voor te zeggen, niets daarna.
(Rutger Kopland - uit : Tot het ons loslaat, G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1997)

De dichter heeft het volgens mij bij het juiste eind: het heeft geen zin om bepaalde gebeurtenissen te benoemen met het woord probleem.

Eveneens is de vraag naar het waarom? vaak ook niet zinvol, en kan er enkel op geantwoord worden met de wedervraag waarom niet?

En de laatste zin, die moet je tweemaal lezen. Een keer ervoor, een keer erna...

Een gedicht vol humor dus, waarschijnlijk de beste methode om problemen terug te brengen tot wat het zijn: gewoon gebeurtenissen. Had u daar een probleem mee?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Tirannie van de aandeelhouders

2010-01-26T21:15:00.005+01:00

In De Standaard van dinsdag 26 januari stelt Paul De Grauwe vast dat de slinger van de vrije markt te ver is doorgeslagen. De vrije markt kan enkel blijven functioneren als ze de brede bevolking ten goede komt en door haar dus aanvaard wordt. Dit is vandaag niet meer het geval, schrijft De Grauwe.

Een systeem dat het mogelijk maakt dat de top van de onderneming (denk aan AB InBev) fantastische bonussen opstrijkt precies omdat het werknemers afdankt, kan niet op de sympathie van de mensen rekenen en graaft zijn eigen graf. (...)

De lange termijn werd opgeofferd aan de korte termijn. De winst die gerealiseerd kan worden door werknemers af te danken leidt onmiddellijk tot meer bonussen, maar ondermijnt de lange termijn voordelen van een vertrouwensrelatie tussen de werkgever en de werknemer. (...)

De grootste vijanden van het kapitalisme vandaag zijn niet de vakbonden die protesteren voor de poorten van de grote Leuvense brouwer, maar de ceo's zoals Carlos Brito, die de champagneflessen ontkurken na een succesvolle rationalisatie (lees: afdankingen).

De vrijheid van de vrije markt is niet absoluut. Geen enkele vrijheid is absoluut, mijn vrijheid zal vroeg of laat botsen met de vrijheid van de mensen rondom mij. We kunnen dus twee dingen doen. Ofwel aanvaarden we dat de grens van onze vrijheid ligt waar de vrijheid van de andere begint. Ofwel zijn we van mening dat onze vrijheid belangrijker is dan die van de ander, omdat we menen sterker te zijn, rijker, of slimmer.

De Grauwe vraagt dat de overheid grenzen zou stellen. Terecht. Maar er zullen altijd mensen zijn die 'een binnenweg' willen nemen en daarvoor met plezier 'onder de afsluiting' doorkruipen. Sluiten we ons aan bij die groep ? Ik zou het niet doen, en ik denk dat er velen mijn mening delen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Witloofkot in Bulsom

2010-01-20T20:36:00.007+01:00

Het jaar 2010 begon met sneeuw. Zondagmorgen 3 januari werd alles weer wit toegedekt. 's Avonds ging ik - voorzichtig met de auto - kijken naar de kerststal van Bulsom. Een grote stal met meer dan tien beelden, een 'witloofkot' van vijftig jaar geleden.

Geen liefelijke herders en natuurlijk geen koningen. Wel hard werken, van groot tot klein, mannen, vrouwen en kinderen. Witloof kweken is hard werken, veel handen zijn nodig.

Jozef en Maria kregen met hun kind de beste plaats, bij de gloeiende Leuvense stoof. Heel normaal, niet méér, niet minder. Zij mogen uitrusten, samen op adem komen.

Het werk aan het witloof is terug hervat, gewoon natuurlijk. Laat de onverwachte gasten maar 'op hun effen komen'. Gastvrijheid zonder voorwaarden, ze zijn welkom ook als ze niet kunnen meewerken. Echt welkom zijn ze, op de beste plaats, niet in de koude achterkeuken.

Nu moeten er ook geen extra franjes zijn, dat vragen deze gasten niet. Ze willen niet in het middelpunt van de belangstelling te staan.

De witloofwerkers van Bulsom weten zonder enige moeite het juiste te doen op het juiste ogenblik. En allicht zullen er straks voor het eten twee borden méér op tafel gezet worden.

Het goud, de wierook en de mirre, die zijn er nog niet. Het zal nog wel een paar dagen duren eer de wijze mannen uit het oosten ontdekt hebben waar de sterre stille staat. Mooie geschenken zullen het zijn, maar nu zijn er andere noden: warmte en rust, eten en zich welkom voelen.

Het zal op Jozef en Maria een onuitwisbare indruk nalaten, de (buiten)gewone gastvrijheid in Bulsom. Als ze vele jaren later zullen zien hoe hun zoon diezelfde gastvrijheid doet, zullen ze mogelijk denken: wat er destijds in Bulsom aan ons gebeurd is heeft zelfs Hem getekend...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Gulheid

2009-12-24T10:30:00.008+01:00

We worden beloond als we gul, royaal en genereus zijn. Met onze tijd, ons geld, met onze kunst(en).

Deze zin stipte ik aan in de vorige blog.

Gulheid is geven zonder berekening, zonder afweging, zonder voorzichtigheid, zonder vrees. Gulheid geeft met volle vertrouwen, zonder af te meten, zonder te vergelijken.

De ingesteldheid bij gulheid herken ik in de eerste zaligspreking, vaak belachelijk gemaakt en onbegrepen: Gelukkig de armen van geest. Het gaat over hen die hun geest niet gevuld hebben met berekeningen en sluwheid. Want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Bij het gulle geven gaat de volledige aandacht naar de ontvanger, naar het plezier van het geven, nooit naar de gever.

Waarachtige, authentieke omgang tussen mensen is steeds gegrond op gulheid en overvloed. Echte vriendschap kan niet bestaan zonder gulheid. Liefde kan niet berekend of afgemeten worden. Vergeving die maar 'een beetje' zou gegeven worden is geen vergeving.

Vandaag is er grote behoefte aan waarachtigheid en authenticiteit. Er is immers zoveel berekening gekomen in onze omgang met mekaar. Alles is te koop, voor alles moet betaald worden. Het eigenbelang is de regel geworden in onze relaties, zelfs als je het mooi kan verpakken (verhullen). Steeds meer mensen doorzien dat of voelen dat. Het is een kunstmatige verbondenheid die meer en meer afstoot, die on-echt is, niet waarachtig.

Ondernemingen, organisaties en overheden moeten beseffen dat hun doelstelling niet bij henzelf ligt. Het gaat steeds om dienstverlening, niet om eigenbelang. Het gaat om royale zorgzaamheid, niet om berekende winstgevendheid. Economie is een zaak van mensen, en mensen zullen zich afkeren van al wie in de economie louter een zaak van cijfers ziet.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

What matters now

2009-12-24T08:19:00.008+01:00

Seth Godin is er weer in geslaagd om met een ongewone 'stunt' iets te presteren dat de wereld rondgaat. Hij heeft een boekje gepubliceerd What Matters Now - Wat vandaag belangrijk is.

Aan een reeks bekende namen (in de Verenigde Staten) heeft hij gevraagd om één bladzijde te schrijven over wat belangrijk is voor 2010, en om dat ook - bij wijze van titel - samen te vatten in één woord.

Al deze auteurs hebben dat gratis gedaan, en Seth Godin heeft het boekje in een mooie lay-out op internet gezet - gratis voor iedereen, ook voor jou hier.

Zelf schreef hij de eerste pagina in het boek, over Generosity - vrijgevigheid, gulheid.

When the economy tanks, it’s natural to think of yourself first. You have a family to feed a mortgage to pay. Getting more appears to be the order of business.
It turns out that the connected economy doesn’t respect this natural instinct. Instead, we’re rewarded for being generous. Generous with our time and money but most important generous with our art.

We worden beloond als we gul, royaal, genereus zijn, met onze tijd, ons geld, met onze kunst(en).

Deze boodschap heeft hij niet enkel in deze tekst, maar met het ganse boek op een krachtige manier in de wereld gezet.

Er zitten nog veel meer pareltjes van wijsheid in dit boek. Zeker lezen dus, en waarom niet, het boek verder kenbaar maken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Over-winnen

2009-12-16T20:03:00.009+01:00

In het lijstje van Belgen die een internationale topfunctie bekleden zouden we Jacques Rogge nog vergeten, sedert 2001 voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité.

Ik denk dat het niet toevallig is dat Belgen voor een hoge internationale functie gevraagd worden. Maar daarover misschien een andere keer.

Jacques Rogge was vorige maandag uitgenodigd door VOKA (de Vlaamse Werkgevers) om een toespraak te geven op het jaarlijks congres. In De Tijd van dinsdag 15 december (en de dag erna ook nog) kon ik er iets over lezen. Maar het stemde me niet gelukkig. Rogge zei onder meer:

Je wint geen zilver, je verliest goud.
There is no excuse to loose.
Winning is not everything, it is the only thing.
Waar zouden we staan zonder de drang de beste te willen zijn?

Zeker die laatste uitspraak is niet correct. Het komt er niet op aan om de beste te zijn, maar om zeer goed te zijn, uitzonderlijk goed zelfs.

De beste zijn ?

... dat is exclusief, uitsluiten, je zelf boven de anderen wil zetten, een doelbewust egoïsme;
... dat is tijdelijk, want morgen is er weer iemand anders de beste;
... dat is een extrinsieke motivatie, niet gelegen in de intrinsieke kwaliteit van de sport, het product, de dienstverlening.

Winnen moet herleid worden tot een bijproduct, het mag geen doel worden. Als een wedijver - gebaseerd op winnen - in een onderneming wordt ingevoerd, dan voorspel ik geen langdurig succes.

In sport, en in andere activiteiten, is de prestatie belangrijk omwille van de intrinsieke waarden: gezondheid, teamspirit, grenzen verleggen. Niet omwille van het winnen.

Wie het winnen bejubelt, verdeelt de wereld in twee kampen, winnaars en verliezers. Wit-zwart. En omdat er maar één winnaar kan zijn loopt de wereld vol met verliezers ?

Wie in de sport het winnen teveel bejubelt geeft de sport weg aan de commerce. Zonder winnaars heeft de reclame geen interesse in sport. Wie in ondernemingen en organisaties het winnen teveel bejubelt effent het pad naar oorlogspraktijken. En in een oorlog verliest élke partij.

In het echte leven bestaan er trouwens geen winnaars. In onze gemeente is er geen 'beste' bakker. Er zijn goede bakkers en zeer goede bakkers, en elk hebben ze veel klanten want over smaken en kleuren... Evenmin is er een beste bank, een beste auto, een beste roman, ...

We doen er goed aan die focus op winnen te over-winnen. Zoals op school gelukkig meestal gebeurt, en daarom een kort gedichtje van Ed Leeflang.

Geduldig als de najaarsregen
Zij is geduldig als de najaarsregen
- die blijft de hele dag -
haar klas staat vol met groene planten
en misschien hebben die het hoogste
gezag. Er is geen kind bij haar
verlegen; het kan toevallig altijd
wat het mag.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Even stilstaan

2009-12-15T21:08:00.007+01:00

Het jaar 2009 is bijna opgebruikt, enkele weken slechts resten ons nog.

Hoe hebben we de dagen van het voorbije jaar benut en beleefd ? Dat is een overweging waard, vooraleer we ons lijstje goede voornemens voor 2010 vastleggen.

Twee vragen wil ik voorschotelen, ook al zijn er veel te bedenken. Twee slechts. Méér zou te veel zijn. Eén vraag serieus overdenken is al heel wat.

Wat zou ik ondernemen als ik zeker was te zullen slagen ?
Als ik nog één week te leven had, wat zou ik betreuren nooit gedaan te hebben ?

Even stilstaan, om daarna weer beter te kunnen verder stappen. Ik wens het je van harte.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Onverschilligheid

2009-12-14T19:36:00.013+01:00

Je ogen kan je sluiten, of je kan wegkijken. Je voeten kan je ook sturen waarheen je wil, je kan een omweg nemen zoals de priester en de leviet in het verhaal van de Barmhartige Samaritaan.

Je oren sluiten gaat niet. Of beter: ging niet. Want nu hebben we 'oortjes', waarmee we onze oren kunnen afsluiten van de omgeving om enkel nog te luisteren naar wat we zelf willen.

Meer en meer zie ik dergelijke voorbeelden van 'sociale onverschilligheid'. Helemaal het tegenovergestelde van de oude tijd met zijn 'sociale controle'.

Maar laten we niet vergeten: dit zijn twee uitersten, extremen. Het ene noch het andere is goed te keuren.

Ergens halfweg ligt er iets wat ik zou kunnen noemen: sociale aandacht. Niet het leven van de ander willen controleren, bepalen, inperken en sturen. Ook niet totale onverschilligheid voor het leven van de ander. Maar wel: openheid, interesse en aandacht.

De mensen rondom ons zijn dikwijls zo anders. Zowel vroeger als nu hebben velen het daar lastig mee. Vroeger probeerde men met 'sociale controle' de andere in het gareel te krijgen. Nu wil men met die andere zo weinig mogelijk te maken hebben, 'sociale onverschilligheid'.

De oude tijd is gelukkig voorbij. Wat kunnen we doen opdat de nieuwe tijd beter is ?

(De illustratie bovenaan is een penseeltekening van Rembrandt gemaakt in 1642, De Barmhartige Samaritaan bij de Herberg. Het is al donker als de gewonde man en de Samaritaan aankomen bij de herberg. In het schijnsel van de lantaarn is te zien hoe de gewonde man van het paard wordt geholpen. Klik op de tekening voor een vergroting. Indrukwekkend modern!)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Beschikbaarheid

2009-12-09T20:56:00.006+01:00

De film heb ik niet gezien, maar ik geniet op dit moment wel van het boek, Kalme Chaos van Sandro Veronesi - een koopje in de Standaard Boekhandel : 12,50 euro voor méér dan 400 pagina's.

Een man zit op een bank in het park, rechtover de school van zijn dochtertje. Hij brengt haar, en blijft in het park tot ze weer buiten komt. Zijn vrouw is onlangs onverwacht gestorven, en hij vraagt zich af waarom hij niet kapot van verdriet is.

Collega's en familieleden kunnen hem daar vinden, in het park. Ook andere voorbijgangers. Hij is daar, hij luistert, naar zichzelf, en naar hen.

... dat ze dachten dat ik er altijd was, door verdriet vastgenageld op dat punt van de aarde, en dat gegeven was een van de weinige zekerheden van hun leven geworden, misschien wel de enige, en op een vreemde manier stelde het hen gerust, zodat ze, als ze me kwamen opzoeken, de moed vonden om ook hun eigen leed onder ogen te zien, bovenal om het te erkennen, het aan te raken en erover te vertellen en zich er even van te bevrijden waarbij ze het over mij uitstortten ...

(Dit is een stukje van een lange zin, het boek staat vol met lange zinnen. Het stoort niet, maar ik denk dat ik met zo'n zinnen op school nooit weg zou gekund hebben ...)

Het is maar één van de thema's in het boek, de beschikbaarheid van de man om te luisteren. Mensen weten dat hij daar zit, in het park, op een bank. Hij is niet verscholen, iedereen kan hem zien. Hij is niet af en toe daar in het park, hij is er heel de tijd, elke schooldag. Zoals de bakker, die is er ook altijd als je een brood wil kopen, maar die heeft doorgaans niet de mogelijkheid om te luisteren.

Misschien dat aan de toog van het café iets gelijkaardigs mogelijk is, maar een café is toch eerder bedoeld om het gezellig te maken...

Héérlijk, iemand die kan luisteren, met het woordje kunnen in elke betekenis : iemand die de bereid is, bekwaam is, en beschikbaar is om te luisteren. Hoeveel nood hebben wij om af en toe eens gehoord te kunnen worden, te kunnen spreken en beluisterd te worden ? Zomaar, zonder vrees het eens kunnen zeggen. Waarschijnlijk kan het alleen als er voor betaald wordt, aan psychologen en therapeuten.

Je kan mensen gelukkig maken, misschien door wat je zegt, maar zeker door hoe je naar hen luistert...

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Luisteren is moeilijk

2009-12-03T20:56:00.005+01:00

Echt luisteren lijkt gemakkelijk, je moet eigenlijk niets doen. Dat is nu net het probleem. Het is niet eenvoudig om echt te luisteren naar het verhaal van een ander. Als iemand tegen jou iets zegt, dan wil je zelf ook iets zeggen. Hier zijn enkele voorbeelden:

Advies geven: Je zou beter... Waarom heb je niet...
Opscheppen: Zal ik je eens zeggen wat ik heb meegemaakt ...
Opvoeden: Dat kan een zeer leerrijke ervaring zijn, als je...
Troosten: Dat was niet jouw fout hoor, je deed je best...
Afblokken: Trek het je niet aan, voorbij is voorbij...
Sympathiseren: Oh, wat erg...
Ondervragen: En wanneer is dat begonnen?...
Verbeteren: Nee, zo is het niet gebeurd...
Vertellen: Dat doet me denken aan die keer toen ik...
Ontkennen: Er is helemaal geen reden om zo te reageren, je bent zeker vermoeid...
Filosoferen: Tja, zulke dingen gebeuren nu eenmaal...
Uitleggen: Ik denk dat de moeilijke relatie met je vader tijdens je jeugd de oorzaak is...

Onze drang om iets te doen, om te helpen, is zo groot dat we meestal zelf ook beginnen te praten, en ons luisteren daarmee afbreken. Zelfs al bedoelen we het nog zo goed, zelfs al willen we echt luisteren begaan we vaak deze misstap.

Echte interesse hebben voor het verhaal van een ander is al niet zo evident. Maar bovendien nog zelf zwijgen... bijna onmogelijk. Als je wil gehoord worden moet je eerst de andere aanhoren, helemaal.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Eerst luisteren

2009-12-01T20:25:00.010+01:00

Enkele dagen geleden hoorde ik het weer: een klacht over gebrekkige communicatie als oorzaak van een aantal andere problemen.

Gebrekkige communicatie draait altijd om hetzelfde : de 'sprekers' vinden dat de boodschap niet (goed) gehoord wordt, de 'bestemmelingen' vinden dat ze niet (goed) geïnformeerd worden.

De ene verwijt de gebrekkige communicatie aan de andere. De 'luisteraars' beschouwen zich als de passieve 'ontvangers', zij leggen de oorzaak van de gebrekkige communicatie bij de 'sprekers'. De 'sprekers' van hun kant verwijten de 'luisteraars' gebrek aan aandacht en interesse.

Gelukkig worden er soms inspanningen gedaan om iets te verbeteren. De 'sprekers' gaan zich realiseren dat hun spreken kan of moet aangepast worden. Ze kunnen bijvoorbeeld LUIDER gaan spreken, of diplomatischer, of regelmatiger, of met meer emotie, ...

Het probleem is dat alle aandacht hier nog steeds ligt bij de spreker. De spreker is enkel geïnteresseerd in zijn rol, in zijn succes, in zijn bedoelingen. De spreker heeft een boodschap waarvan hij vindt dat ze belangrijk is voor de luisteraar. De spreker zet zich op het voorplan.

Op die manier zal de communicatie altijd gebrekkig blijven, de spreker op de eerste plaats en de luisteraar op de tweede plaats.

Slechts als de spreker zich minder belangrijk vindt dan de luisteraar zal er communicatie mogelijk worden. De spreker moet luisteraar worden. Het allereerste en belangrijkste wat de spreker moet doen is luisteren. Want alleen wie gehoord wordt is bereid om te luisteren.

Alleen als je méér geïnteresseerd bent in wat de ander te zeggen heeft dan in wat jij zelf wil zeggen, kan je echt spreken van communicatie.

Beschouw het niet als een eenvoudig trucje: eerst even de ander laten spreken en dan zelf je boodschap brengen. Het zal één keer werken.

Je spreken moet dus gericht zijn op één ding: luisteren. Hoe béter je kan luisteren, des te beter zal je gehoord worden.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Erat Verbum

2009-11-29T19:52:00.004+01:00

In principio erat verbum - een concert van OrSeCante, gisterenavond in de Abdijkerk van Vlierbeek in Kessel-Lo. De muziek stond centraal, maar het WOORD - verbum - evenzeer.

Het zijn de eerste woorden van het evangelie van Johannes. Woorden die spreken over het woord:

In den beginne was er het Woord,
en het Woord was bij God,
en God was het Woord.

Zo staat het vertaald op vele plaatsen. Vertaald in woorden van onze taal. Maar onze taal heeft veel woorden...

Sinds het begin is er het spreken,
dat spreken is God nabij,
ja God zelf is dat spreken.

Zo stond het in het programmaboekje van gisterenavond, en met de dirigent ervaar ik opnieuw hoe woorden tegelijk openen en afsluiten. Woorden geven betekenis en beperken die ook. Twee vertalingen, twee verwoordingen, twee betekenissen.

Misschien zijn er nog andere betekenissen die sluimerend wachten om ook taal te worden, woord te krijgen, om mensen vreugde te laten ontdekken in die verscheidenheid aan nuances, in het nog niet weten maar vermoeden.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Mieren produceren geen afval

2009-11-29T19:22:00.007+01:00

We kennen de uitdrukking 'van de wieg tot het graf' - from cradle to grave. From cradle to cradle is het motto van Michael Braungart, een Duitse chemicus. Hij zette blijkbaar de ecologie op zijn kop in 2002 met zijn boek 'Cradle to Cradle, Remaking the Way We Make Things'.

Cradle-to-cradle staat voor producten ontwerpen die niet eindigen op de afvalberg, en waarbij tijdens de fabricage op geen enkele manier schadelijke stoffen vrijkomen. Ofwel zijn ze compleet afbreekbaar en dienen als voedsel voor natuurlijke organismen. Ofwel zijn ze niet afbreekbaar en moeten ze hoogwaardige grondstoffen zijn voor nieuwe producten.

In een interview met Braungart in De Tijd van donderdag 26 november lees ik een intrigerende vaststelling:

Alle mieren op aarde wegen vier keer meer dan alle mensen. Ze verbruiken evenveel energie als 30 miljard mensen maar produceren geen afval. We zijn niet met teveel, we zijn gewoon te dom. Mieren zijn betere ingenieurs dan wij.

Wat verder geeft Braungart een eigentijds voorbeeld van C2C:

Door zogenaamde eco-efficiëntie gaan autobanden dubbel zo lang mee als 20 jaar geleden, maar het stof dat die banden achterlaten is bijzonder schadelijk. Zo is het vaak: je denkt goed te doen voor het milieu, terwijl je slechte systemen efficiënter maakt. (...)
Vergeet efficiëntie, denk aan wat effectief is: je kan compleet recycleerbare banden maken die op de weg vervuilende partikels opslorpen.

Aan de vooravond van de grote klimaatconferentie in Kopenhagen zijn dit belangrijke ideeën, die op steeds meer plaatsen in de praktijk gezet worden: www.C2Cplatform.be

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Neil Kearney

2009-11-28T11:25:00.007+01:00

Gisteren werd Neil Kearney begraven, 59 jaar, overleden aan een hartaanval in Bangladesh waar hij beroepshalve op zending was.

Hij was de Secretaris-generaal van de internationale vakbond van de werknemers in de sector textiel en kleding.

Ik kende hem niet persoonlijk, hoewel ik sedert enkele maanden zijn activiteiten volgde op Facebook. Hij schreef zeer regelmatig op Facebook, en daaruit bleek zijn grote inzet voor de rechten van de textiel-werknemers in Turkije, Bangladesh en andere landen.

Op Facebook lees ik nu niet meer zijn berichten, maar de berichten van medeleven en bewondering van vrienden en kennissen naar aanleiding van zijn overlijden. Een soort rouwregister dat niet speciaal moest aangemaakt worden en direct toeliet aan wie het droeve nieuws vernomen had om de gedachten een schriftelijke neerslag te geven.

Facebook voorziet een plaats om een favoriete uitspraak van iemand te noteren. Neil Kearney schreef daar het volgende:

Ghandi - "I will give you a talisman. Whenever you are in doubt or when the self becomes too much with you, apply the following test. Recall the face of the poorest and weakest man whom you may have seen and ask yourself, if the step you contemplate is going to be of any use to him. Will he gain anything by it? Will it restore him to a control over his own life and destiny? In other words, will it lead to Swaraj for the hungry and starving millions? Then you will find your doubt and your self melting away."
I first read this in 1970 and a copy has been on my desk ever since. It always works!!

Inspirerend voor Kearney, en hopelijk voor vele anderen.

PS: Swaraj betekent voor Gandhi onafhankelijkheid van vreemde overheersing.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Jaloersheid is ellende

2009-11-27T19:49:00.004+01:00

Van alle hoofdzonden beleven we aan de jaloersheid het minst plezier, schrijft Rik Torfs in De Standaard van donderdag 26 november. Onkuisheid ? ... pure fun. IJdelheid ? Het stille genot zichzelf fantastisch te vinden... Maar jaloersheid is ellende. We lijden eronder.

Ik ga te rade bij abt Christopher Jamison en vind in zijn boek 'Gelukslessen van een abt' (vertaling uit het Engels van 'Finding Hapiness') de lijst van de hoofdzonden: hoogmoed, afgunst (jaja, de jaloersheid van Torfs), woede, luiheid, hebzucht, gulzigheid en begeerte.

Torfs heeft wel een punt : op het moment zelf zijn deze zonden niet echt problematisch.

Het originele lijstje komt van de vierde-eeuwse woestijnvaders en -moeders, zegt Jamison. Zij spraken over demonen - een soort knechten van de duivel: gulzigheid, begeerte, hebzucht, woede, droefheid, akedia (= spirituele onverschilligheid), ijdelheid en hoogmoed.

We kennen en herkennen ze wel, ook vandaag. Maar we hebben niet veel zin om er ons echt mee bezig te houden. Het is zo menselijk om een beetje last te hebben van een paar ondeugden. Wie zonder gebreken is mag de eerste steen gooien.

Ja, zegt Jamison, ze kruipen binnen in het leven van iedereen, die demonen. Hij pleit ervoor om ze recht in de ogen te zien. Want het zijn krachten die schade kunnen toebrengen aan onze gezondheid, ons uit balans kunnen halen en ongelukkig maken. Geef ze aandacht, maar gun ze zo weinig mogelijk invloed en ruimte.

Snel gezegd, maar niet vlug gedaan. Bovendien, is onze maatschappij wel geïnteresseerd in deugdzame mensen, vóór ze gestorven zijn ? Neen, maar dat is altijd zo geweest.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Omstreden waarheid, Hans Küng

2009-11-24T21:31:00.007+01:00

Enkele weken geleden heb ik deel twee van de memoires van Hans Küng gelezen: "Omstreden waarheid" (2007, 700 bladzijden!).

Küng is een van de belangrijkste theologen van de laatste vijftig jaar. Schrijven is voor hem duidelijk geen probleem. Deel één van zijn memoires "Bevochten vrijheid" (2003) was al een klepper van 550 bladzijden, en ging tot het jaar 1968. Deel twee loopt 'slechts' tot het jaar 1980. Gelukkig is Küng nog maar 81 jaar oud...

Een rode draad doorheen dit ganse deel twee is zijn relatie met Joseph Ratzinger, de huidige paus, met wie hij verschillende jaren als theoloog heeft samengewerkt aan de universiteit van Tübingen (Duitsland), en die later koos voor een 'carrière' in de Vaticaanse Curie.

Beiden zijn wij afkomstig uit een conservatief katholieke familie en uit een Alpenland, hij uit Beieren, ik uit Centraal-Zwitserland; beiden houden wij van bergen en meren. Wij zijn leeftijdsgenoten, bijna van hetzelfde jaar: Ratzinger is op 16 april 1927 geboren, ik op 19 maart 1928. Maar uiteraard groeit een zoon van een ambtenaar bij de rijkspolitie, na de pensionering van de vader gehuisvest in een bescheiden boerenwoning en als twaalfjarige jongen al op een priesterseminarie, anders op dan de zoon van een zakenman in een gastvrije burgermanswoning op het raadhuisplein, een centrum voor de hele wijdvertakte familie. Niet de beschutte, strenge atmosfeer van de wereld van de politie of de clerus, maar een levendige, voor de wereld openstaande sfeer.

Deze paragraaf uit de proloog van het boek (p. 22) zet de toon.

Een andere rode draad - waarnaar de titel van het boek verwijst - zijn de meningsverschillen over een aantal dogma's zoals de onfeilbaarheid van de paus, 'afgekondigd' in 1870 (1ste Vaticaans concilie), en de veroordeling van elke vorm van geboortebeperking door echtparen als een doodzonde (1930). De onmacht van het Vaticaan om op een volwassen 'wetenschappelijke' manier met Küng in discussie te gaan is ontluisterend.

Küng beschrijft hoe Johannes XXIII in de beginjaren '60 met het 2de Vaticaans concilie ramen wilde opengooien om een nieuwe wind door de kerk te laten waaien, die krampachtig door de Romeinse Curie in de jaren daarna weer worden dichtgetimmerd.

Tussendoor kreeg ik een beknopte wereldgeschiedenis voorgeschoteld, met onder meer de studentenopstanden in de jaren '68 aan de universiteiten, en hoe Küng daarmee omgaat: open, zelfbewust en met kennis van zaken (in tegenstelling tot Ratzinger).

Zijn intelligentie, werkkracht, contacten wereldwijd en vlotte toegang tot de media zijn verbluffend. Het zal maar aan enkelen gegeven zijn om - in een vakgebied als de theologie en toen computers en e-mail nog onbekend waren - een standpunt te kunnen publiceren in de meest gezaghebbende kranten wereldwijd, soms op dezelfde dag! Het Vaticaan had er een zware tegenstander aan...

Uiteindelijk zal de vorige paus (Johannes-Paulus II) hem einde 1979 zijn leerbevoegdheid aan de theologische faculteit van Tübingen afnemen. Zonder ooit met hem gesproken te hebben.

Mijn conclusies :

Ik kijk al uit naar een vervolg van zijn memoires. Zijn standpunten inzake oecumene en theologie spreken mij bijzonder aan.
Ik ga stilletjes proberen om een boek van hem te lezen, bijvoorbeeld 'Christ sein' (1974 - maar toch nog actueel volgens mij).
Küng schrijft een taal die toegankelijk is, ook wat betreft theologische kwesties. Zijn zinnen zijn erg lang - zoals in mooi Duits betaamt. Ik ben niet zeker of in de Nederlandse vertaling de zinnen ook zo lang moesten blijven.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

E-mails maken je dom ?

2009-11-24T21:03:00.006+01:00

Vrijdag 27 november is het e-mailloze vrijdag. Althans dat is het voorstel op de website van Gunnar Michielssen: éénmaal per jaar geen e-mails sturen en ontvangen.

Een collega op het werk zei me bij de koffie daarover: "Hoe meer e-mails je krijgt, hoe dommer je wordt." Dat had ze ergens gelezen.

Is het zo grof ? Misschien is er wel iets van...

Teveel e-mails in je inbox overweldigen je. Een normale reactie is dan: hoe ga ik dit verwerkt krijgen? Je voelt je machteloos en dom.
Als je veel tijd moet (?) besteden aan het verwerken van e-mails, dan kom je niet toe aan je eigenlijke, echte werk. Wat belangrijk is of interessant blijft liggen, en je voelt je dommer worden.
Tussen al die e-mails zitten natuurlijk vragen waarop je graag een snel en duidelijk antwoord wil geven. Maar soms is het ingewikkeld, bijvoorbeeld omdat je iets moet kunnen tonen. In een persoonlijk gesprekje zou het vlug geregeld zijn, maar met e-mail voel je je plots... dom.
Sommige bazen zitten constant met hun neus in de e-mails. En dat zijn nu net diegenen die bij mij niet een zeer slimme indruk nalaten.

Hier stop ik maar beter. Vrijdag zal mijn standaard e-mail-reply zijn: kom even langs, erover praten is handiger.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

La page blanche

2009-11-24T06:00:00.001+01:00

Tijdens onze vakanties in Frankrijk koop ik al eens het dagblad la Croix. Een gewone krant, maar inhoudelijk meer gelijkend op ons 'Parochieblad' Kerk en Leven. Een overdosis la Croix is niet gezond, denk ik... zoals goede wijn ?

In la Croix van zaterdag 31 oktober stond een 'kroniekje' van Marine d'Avel, mij overigens onbekend, over wachten - verwachten: L'attente.

Daarin schrijft ze over het witte blad papier, nog vóór het zoals dat onder mijn hand wordt volgeschreven...

La page blanche est acte, espace, fenêtre.
C'est un acte: son existence intime silence à ce qui papillonnait, provoque une plongée en intériorité, oblige à la pause.
Elle est un espace horizontal qui recueille la lumière, dissout les motifs superflus; on ne voit plus le bois de la table ni les couleurs de la pièce, on regarde l'absence, ce qui ne s'est pas encore écrit, on est déjà dans la certitude confuse qu'adviendront des mots, des phrases, un dessin.
Elle est une fenêtre entre passé et projet, entre absence et compagnie, elle ouvre sur l'imaginaire et cadre la sensibilité. La page blanche est sans idées préconçues, espace de rien.

Sindsdien is voor mij geen blad papier gewoon nog een blad papier.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De overheid en onze schulden

2009-11-22T12:05:00.009+01:00

Is de overheid zelf ook niet gedeeltelijk verantwoordelijk voor de financiële crisis, vraagt Etienne de Callataÿ (hoofdeconoom van de Bank Degroof) zich af in De Tijd van zaterdag 21 november.

Zeker, zegt hij. Via belastingen moedigt de overheid bepaalde uitgaven aan, en ontmoedigt ze andere.

De overheid wil dat we ons huis beter isoleren en onze mazoutbrander goed onderhouden, en ze doet dat door een belastingvermindering toe te kennen. Ze wil anderzijds niet dat we teveel roken en heft een zware accijns op sigaretten.

Maar het wordt complexer als de overheid ons een belastingvermindering toestaat als we een lening aangaan voor het verwerven van ons huis. Allerlei vragen kunnen dan gesteld worden:

Moet de overheid het bezit van een eigen woning aanmoedigen ?
Moet de overheid aanmoedigen dat je daarvoor een lening aangaat ? Ze geeft immers geen belastingaftrek als je een huis volledig koopt met eigen spaarcenten.
Mag de overheid het aanmoedigen dat gezinnen zich diep in de schulden steken om een woning te kopen ?

Dat laatste is gebeurd in de Verenigde Staten. Enerzijds werd het voor de banken gemakkelijker gemaakt om een lening voor een huis toe te kennen aan minder kredietwaardige gezinnen. En anderzijds mogen de gezinnen de intresten op deze lening aftrekken van hun belastingen. Twee overheidsmaatregelen met het gekende verschrikkelijke resultaat. (Kijk aub naar het filmpje over de groei van de werkloosheid in de VS !)

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Eenheid of verscheidenheid ?

2009-11-15T08:51:00.009+01:00

Voldoende verscheidenheid of variatie is belangrijk in vele domeinen van het leven. Ons voedsel moet gevarieerd zijn. In onze kleerkast zit meer dan één soort broeken en hemden.

De natuur - zegt de ecologie - kan alleen in diversiteit overleven. De grote verscheidenheid van dieren en planten heeft zin en reden. Waar de verscheidenheid ingeperkt wordt treedt verval in: monoculturen in de landbouw ontredderen de streek na verloop van tijd met grote zekerheid.

Aan de andere kant willen wij toch een zekere stroomlijning, efficiëntie, eenheid. Dat is immers de basis voor elke goede organisatie. Het is niet leuk vast te stellen dat je Portable PC in Zwitserland niet op het electriciteitsnet kan aangesloten worden omdat het model van stekker / stopcontact anders is. We zijn blij dat we hier en in de buurlanden onze benzine in liters kunnen tanken en nergens moet omrekenen naar gallons zoals in de VS.

Een goede balans tussen eenheid en verscheidenheid is dus nodig en nuttig. Teveel verscheidenheid is niet praktisch en werkt uiteindelijk verlammend en blokkerend. Teveel nadruk op eenvormigheid leidt tot verschraling en monopolie.

Voor ecosystemen is vandaag al veel studiewerk verricht naar de optimale balans tussen eenvormigheid / efficiëntie, en verscheidenheid / diversiteit, in het licht van groei en leefbaarheid op lange termijn.

Het merkwaardige in deze studies is dat het optimum meer aan de kant van de diversiteit ligt. Dus niet halfweg tussen de twee in, maar méér diversiteit dan eenvormigheid. Ongeveer twee derde t.o.v. één derde. (Klik op de grafiek om ze in groot formaat te kunnen bekijken.)

Dat vind ik een opwindende gedachte: variatie is belangrijker dan uniformiteit, niet even belangrijk.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Op de vlucht voor een bericht

2009-11-08T15:05:00.005+01:00

David Grossman, Israëlisch schrijver en kritisch vredesactivist, schreef Een vrouw op de vlucht voor een bericht, opnieuw een boek over het Palestijns-Israëlisch conflict.

Op de vlucht voor een bericht, een bericht dat Grossman zelf kreeg. Terwijl hij met het boek bezig was, sneuvelde zijn jongste zoon Uri. Een raket trof diens tank in Libanon.

Het boek van Grossman wordt in De Standaard Letteren van vrijdag 6 november geprezen als een even grote als intieme, met veel zin voor gevoel en nuance geschreven roman over wezenlijke thema's, goed voor vier sterren ****.

In het interview met Marc Reynebeau zegt Grossman:

De shiva, onze zeven dagen van rouw, is een geniale uitvinding van het judaïsme. In andere culturen durven mensen je soms niet aan te spreken wanneer je een dierbare hebt verloren - allicht omdat ze zich niet durven op te stellen voor jouw lijden. Maar met de shiva komen tal van mensen je opzoeken, al heb je ze niet meer gezien sinds de kleuterschool. Ze brengen voedsel en spreken voortdurend over wat je is overkomen. Dat is heel troostend, ook voor wie je komt bezoeken, want zij hebben ook tragedies meegemaakt. Dat heeft me erdoorheen geholpen. Meteen daarna ben ik geleidelijk weer aan het werk gegaan. Dat was een plaats waar ik mezelf kon zijn, nadat ik was vernietigd. Ik kon weer creatief zijn en voor het leven kiezen.

In Wikipedia lees ik over shiva :

In het jodendom betekent sjivve of sjiva (Hebreeuws, letterlijk: zeven) de zevendaagse rouwperiode die volgt op een begrafenis.
Sjivve geldt voor de zeven verwanten in de eerste graad: vader, moeder, zoon, dochter, broer, zus en echtgenoot/echtgenote; dus niet grootouders en kleinkinderen. In deze rouwperiode worden de dagelijkse activiteiten van de rouwenden onderbroken en "zit" men sjivve, op een krukje of een kussen op de grond. Familieleden en kennissen komen dan langs om de rouwenden te condoleren.

Het interview eindigt met volgende uitspraak van Grossman:

We zullen pas echt bloeien en mirakels tot stand brengen als we voor de vrede kiezen.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Een goed rapport ?

2009-11-07T13:08:00.005+01:00

Het is de herfstvakantie, een moment dat de kinderen met een rapport naar huis komen.

Peter Bregman schrijft over kleine Johnny die beteuterd zijn rapport toont. En hoe gaat het dan meestal, als er voor wiskunde een F (onvoldoende) is, een A voor taal en een B voor geschiedenis en wetenschappen? Je kijkt hem aan en zegt: ‘Wat is er gebeurd met wiskunde, Johnny ? Waarom heb jij daarvoor een onvoldoende?’

Bregman spoelt twintig jaar vooruit naar het evaluatiegesprek tussen John en zijn manager. ‘Je hebt hard gewerkt dit jaar, John. Je klantgerichtheid is buitengewoon. Je hebt je verkoopobjectieven bereikt, en je bent een goede team-player. Maar er is toch een domein waarop verbetering nodig is: je aandacht voor details. De spreadsheets die we van jou krijgen zijn een zootje. Daar moeten we nu toch eens over praten.’

Vele organisaties kiezen ervoor om hun personeel te vergelijken met wat een normale standaard is. Om dan vast te stellen dat er nog zwakheden zijn waar de standaard niet bereikt wordt. Daar moet dus aan gewerkt worden. Middelmatig in alles, uitmuntend in niets, noemt Bregman het.

In de twee voorbeelden is er telkens een focus op het negatieve, op wat niet goed is. Plaats jezelf in de schoenen van kleine of grote John, en je voelt onmiddellijk dat die negatieve aanpak niet bevorderend is voor de motivatie.

Daarentegen zal John harder werken, meer plezier hebben en een grotere bijdrage leveren met betere resultaten als hij zich vooral kan concentreren op waar hij sterk in is.

Lees de blog van Bregman om te ontdekken wat de manager van John dan wél had kunnen zeggen.

Maar wat kan ik zeggen als kleine Johnny mij zijn rapport toont? Weersta de verleiding om iets te vragen over die ‘onvoldoende’, zegt Bregman. Vraag uit over de A voor taal: ‘Wat is er gebeurd met taal? Hoe heb je dat gedaan, zo’n goed resultaat?’. En laat hem dan vertellen over het hoe en het waarom van zijn succes. Wat vindt hij zo leuk aan taal? En hoe is de leraar van taal? Hoe heeft hij gestudeerd?

Misschien geeft zijn verhaal je een aanwijzing over hoe hij een beter resultaat voor wiskunde zou kunnen halen...

Als het gesprek over het rapport voorbij is, zijn er nog twee extra’s mogelijk.

Iets extra voor wiskunde, bijles bijvoorbeeld, want op school moet je toch slagen voor elk vak.

En iets extra voor taal, een buitenschoolse activiteit met toneel of woord of literatuur bijvoorbeeld, want je moet leren koesteren waar je goed in bent.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

De ladder af gesleurd

2009-10-30T08:00:00.000+01:00

Geert van Istendael heeft onlangs een boek gepubliceerd bij Atlas, Gesprekken met mijn dode god.

Het is een boek over zijn vader, August Vanistendael - de familienaam kon blijkbaar op meerdere wijzen geschreven worden...

August Vanistendael was van 1952 tot 1967 secretaris-generaal van het Internationaal Christelijk Vakverbond (ICV). Het ICV werd daarna het WVA, Wereldverbond van de Arbeid, waar ik gewerkt heb van 1997 tot 2006.

Dat is één van de redenen waarom ik het boek zeker wilde lezen.

Geboren in een vluchtelingenkamp in Engeland tijdens de eerste wereldoorlog, woonde August als kind in Sint-Truiden. Die jaren beschrijft Geert van Istendael in zijn boek door de mond van een kapelaan, een struise priester die van geen kleintje vervaard is. Op bladzijde 33 laat Geert van Istendael die kapelaan vertellen over zijn roeping (dit zijn de jaren rond 1925):

Toen ik achttien jaar was heb ik mijn vader en moeder verlaten om Onze-Lieve-Heer te volgen en geloof me vrij, daar heb ik hartzeer van gehad. Tegen al de jonge gasten die mij komen zeggen, eerwaarde, ik denk dat ik roeping heb, zeg ik, aha, zozo, je denkt dat je roeping hebt. Alleen maar denken ? Maak dat je wegkomt, man toch, leer een mooie stiel, zoek je een vrouw met handen aan haar lijf, kweek een nest kinderen en zing bij je werk. En denk vooral niet te veel na. Die gasten, die hebben allemaal, maar werkelijk allemaal iets femelachtigs in hun ogen en als er nu iets is waar ik niet tegen kan, dan is het wel een pilaarbijter. En dan zeg ik tegen zo'n jongen, tegen zo eentje die voortdurend van alles loopt te denken, luister eens hier, man, met denken zul je er niet komen. Ik zal je vertellen, toen God mij riep, man, man, man, toen tuitten mijn oren. Ik dacht dat mijn trommelvliezen zouden springen, echt waar! Ik ben onder mijn bed gekropen om me te verstoppen, ik ben naar de hooizolder gevlucht om de stem van God niet te horen, maar als Hij je echt roept, dan is er geen ontsnappen aan. God heeft me de ladder af gesleurd en op de dorsvloer gesmeten, ik voel het nog altijd aan mijn ribben. En dan bekijken ze een keer mijn borstkas, die zou niet misstaan in een boksring, die ribbendoos van mij, en dan druipen ze af.

Dat kan tellen als roeping...

De talenkennis van August van Istendael was verbluffend: Nederlands, Frans, Engels, Duits, Spaans, Italiaans en Latijn. Niet alleen lezen of spreken, hij schreef zelfs gedichten in die talen. Tussen twee andere activiteiten door schreef hij op stukjes papier. Eentje is me bij gebleven, het begint als volgt (blz. 181):

Ik ben onder Gods adem
Als stuifmeel op de wind:
Wie meet de laatste vadem?
Wie weet waar God begint?

Op het einde van het boek (blz. 288) citeert Geert uit een kerstmeditatie die zijn vader uitsprak in de kathedraal van Antwerpen, bijna vijfenzeventig jaar. Vanistendael was toen al minister van staat en doctor honoris causa van de KULeuven.

Het is gedurende vele jaren mijn lot geweest mensen in nood ter hulp te kunnen komen. Ik werd door de schenkers en mijn medewerkers er voortdurend op gewezen dat mijn cliënten toch vooral zuiver op de graat zouden zijn.
Is dat barmhartigheid tegenover medemensen die in het nauw gedreven zijn ? Hoe nauwgezet kan het geweten zijn van een mens in nood die geen uitkomst meer ziet? Kan zijn eventuele weldoener of schenker zonder meer de rechter zijn van de eerlijkheid van de noodlijdende?

De lectuur van het boek heeft me geholpen om beter de sfeer en de stijl te vatten van het WVA in de jaren dat ik er werkte.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Zien

2009-10-25T08:00:00.006+01:00

In De Bond van 23 oktober zat een bijlage over 'grootouders'. Die bijlage bekeek ik met wat extra aandacht, ik zit nu ook al een paar jaren in die club. Hoewel, het is eerder een 'papieren' lidmaatschap. Ik ben nu wel een opa, maar het is nog niet het belangrijkste deel van mijn identiteit geworden. Het 'opa-zijn' is iets nieuws waarvoor ik me met plezier interesseer. Van op een zekere afstand...

Vooral de aandacht voor het essentiële in mensen boeit me, en die aandacht vind ik meer bij ouderen.

In De Bond staat een gedicht afgedrukt van de Nederlandse Hester Knibbe (foto), uit haar laatste boek 'Oogsteen'. Het is een memento voor haar moeder (1906-2006).

Staarblind ben ik nu, maar
voorbij elke regel en zin zie ik
van binnen dingen die niet willen
wijken, gezichten die komen bovendrijven
om te bestaan in mij zolang -
Met een hoofd vol weleer kijk ik
niet veel meer naar buiten, naar morgen
en al dat misschien dat ik toch niet
kan weten of zien. En de kamer
geeft me volkomen gelijk: dit is
mijn woning, vertrouwd
als de dag die ik aanheb, vanavond weer
afleg. Niks mooie beloftes van morgen, we
zien wel, we zullen wel zien

Dat is kwaliteit !

Een gedicht dat begint met 'staarblind' een eindigt met 'zien'... De klinker 'i' die zo mooi herhaald wordt op de tweede en derde lijn...

Geen 'zien' en toch zoveel 'zien' ! Vooral verleden en heden zien, en morgen, ja, dat zien we wel...

Leven kan op zovele wijzen...

Toevallig hoor ik vandaag het evangelie van Bartimeüs, de blinde bedelaar. Zodra hij hoorde dat Jezus voorbijkwam, begon hij luidkeels te roepen. Velen snauwden hem toe te zwijgen, maar hij riep nog veel harder. Wat hadden zij gezien ? Wat had hij gezien ?

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Pesten - het is een pest

2009-09-29T20:42:00.005+02:00

Ik schreef het al eerder, we zijn sterk in het opmerken van wat fout is, we zien heel snel waar er iets verkeerd is. Dit negatief denken heeft vaak kwalijke gevolgen. Wie een fout ziet zal meestal ook de oorzaak zoeken en komt een schuldige op het spoor. Een fout valt immers niet uit de lucht, iemand is er de oorzaak van - zo denken we.

In het tijdschrift van Don Bosco Vlaanderen van september-oktober 2009 las ik het ook :

Gaat het slecht in een organisatie, in een familie of in een werkkring ? Dan is de kans groot dat de queeste naar de schuldige opduikt. Wie kwetsbaar is, maakt de meeste kans om met 'pek en veren' de laan uitgestuurd te worden. (...)
Het mechanisme waarbij in problematische situaties telkens vlijtig op zoek gegaan wordt naar 'externe zondebokken', zou ons moeten blijven beroeren, omdat het zéér onrechtvaardig is.

De schrijver van het artikel legt de band naar pesten, een kwaal in sommige scholen.

Het is een terechte link, ook al was het zelfs voor mij een verrassing. Waarschijnlijk zullen volwassenen zich niet zo snel laten verleiden om openlijk een schuldige aan te wijzen voor problemen en moeilijkheden die ze ontmoeten. In hun binnenste daarentegen merkt niemand het, en daar kunnen veel streepjes op veel kerfstokken gegrift worden.

Af en toe gaat dat zwarte boekje toch open - waar het hart van vol is, daar loopt de mond van over -, als men zich op zijn gemak voelt, thuis, bij vrienden. Kinderen zien en horen dat...

Kinderen zijn open en direct en hun reacties. Als hen verteld wordt dat de wereld opgebouwd is als een simpel verhaal van oorzaak en gevolg, met een zondebok aan de oorsprong, dan is pesten een logisch gevolg. Kinderen hebben nog geen zwarte boekhouding in hun hart, ze gooien hun ongenoegen gewoon naar buiten.

Onder volwassenen is het niet goed te praten om voor alles wat mis loopt een schuldige aan te wijzen. Nu weet ik ook dat zo'n gedrag op kinderen een zeer ernstig gevolg heeft. Willen we het pesten bannen, dan zullen we zelf moeten stoppen met ons negatief denken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :

Als je mag doen waar je goed in bent

2009-09-23T20:59:00.006+02:00

Leiding geven heeft meestal iets te maken met veranderen. Processen of producten moeten aangepast en verbeterd worden, om welke reden ook. Iemand die zich daarin specialiseert is een change manager, en Harley Lovegrove is er zo een. Ik volg zijn blog al enige tijd, en zijn laatste post gaat over Coping with imperfect employees, wat doe je met werknemers die niet perfect zijn.

Toevallig ken ik er wel een aantal, ik moet mezelf trouwens ook tot die groep rekenen.

Het is iets waar we allemaal erg goed in zijn: fouten opmerken, zwakheden ontdekken, gebreken aanstippen. Jammer genoeg helpt het ons niet veel vooruit, hoewel we tijdelijk het tegenovergestelde gevoel hebben: als we merken dat de ander gebreken heeft voelen we onszelf een beetje minder klein.

We hebben het zeker al ervaren : je voelt je beter als je merkt dat men rondom jou vertrouwen in je heeft, in jou gelooft. In het bedrijfsleven is dat niet evident. Iedereen moet presteren, je wordt toch betaald voor wat je moet doen ! Lovegrove schrijft :

In Western Europe, human resources are the most precious commodity of any business. Winning companies are often those that find creative ways of ensuring that every one of their employees are focused on activities that suit them best.

Ervoor zorgen dat elke werknemer taken en verantwoordelijkheden heeft die best bij hem / haar passen. Dat is een dubbele uitdaging ! Werknemers weten vaak zelf niet goed wat ze echt graag doen. En werkgevers nemen niet altijd de nodige tijd om er aandacht voor te hebben en het uit te zoeken.

Ook collega's maken het mekaar dikwijls lastig.

Daarom : wees voortdurend op zoek naar wat er goed gedaan wordt, zeg het ook telkens je het ziet, en vertel erbij waarom. Als je dat oefent, volhoudt - want misschien ben je de enige die het doet -, dan realiseer je altijd verandering en verbetering.

En het is zoveel waardevoller dan voortdurend gericht te zijn op fouten en gebreken.

Misschien vind je de volgende teksten ook interessant :